Opamiętanie (skrucha, nawrócenie) jest często błędnie rozumiane (i mylone z pokutą), ponieważ mamy skłonność do umieszczania go po niewłaściwej stronie łaski. Wyobrażamy sobie opamiętanie jako wkład grzesznika, oczyszczenie rąk przed przystąpieniem do Chrystusa, moralną poprawę, która czyni nas godnymi przyjęcia. (Tak w uproszczeniu działa pokuta.)
Ewangelia uczy jednak czegoś o wiele lepszego: nie porzucamy grzechu po to, aby przyjść do Chrystusa; przychodzimy do Chrystusa po to, aby porzucić grzech.
Opamiętanie nie jest dumną modlitwą: „Panie, porzuciłem już mój grzech, więc teraz mnie przyjmij”. Takie podejście czyniłoby nasze nawrócenie podstawą Bożego miłosierdzia. Pismo Święte nie daje nam takiej nadziei. Nie zostajemy przyjęci dlatego, że sami uczyniliśmy się czystymi. Zostajemy przyjęci dlatego, że Chrystus jest miłosierny wobec grzeszników, że Jego krew oczyszcza winnych, a Jego Duch ożywia umarłych (Efezjan 2:1–5).
Opamiętanie nie przypomina również powierzchownej modlitwy typu: „Panie, zbaw mnie od piekła, ale pozostaw mnie w moim grzechu”. Chrystus nie zbawia swojego ludu jedynie od gniewu Bożego. Zbawia go od samego grzechu — od jego winy, jego panowania, a ostatecznie także od jego obecności. Jak oznajmił anioł przed narodzeniem Jezusa: „I nadasz mu imię Jezus; albowiem On zbawi lud swój od grzechów jego” (Mateusza 1:21).
Prawdziwe opamiętanie w istocie wyraża się w słowach: „Panie, nie potrafię zbawić samego siebie. Zbaw mnie zarówno od winy grzechu, jak i od jego mocy, i uczyń mnie takim, jakim nakazujesz mi być”. Taka modlitwa nie jest uczynkiem zasługującym na zbawienie. Jest wołaniem bezradnej duszy, którą łaska obudziła i która przylgnęła do Jezusa, aby moc panowania grzechu została złamana.
Duch Święty przekonuje nas o grzechu, otwiera ślepe oczy, udziela opamiętania i wiary oraz przyprowadza nas do Chrystusa (Jana 16:8; Dzieje Apostolskie 11:18; 2 Tymoteusza 2:25). Pozostawieni sami sobie, albo usprawiedliwialibyśmy nasz grzech, albo próbowalibyśmy zadośćuczynić za niego własnymi wysiłkami. Kiedy jednak Duch daje życie, zaczynamy dostrzegać grzech takim, jaki rzeczywiście jest, a Chrystusa takim, jaki rzeczywiście jest.
Widzimy, że On nie czeka, aż grzesznicy sami uczynią się godnymi. Jest Zbawicielem, który prowadzi ich do opamiętania. Nie mówi: „Oczyść się, a potem przyjdź”. Mówi: „Pójdźcie do mnie wszyscy, którzy jesteście spracowani i obciążeni, a Ja wam dam ukojenie” (Mateusza 11:28).
Dlatego opamiętania i wiary nie można od siebie oddzielić. To samo serce, które zwraca się ku Chrystusowi, odwraca się od grzechu. Nie w sposób doskonały. Nie bez walki. Nie bez łez. Ale szczerze i rzeczywiście. Wiara przyjmuje Chrystusa takim, jakim jest On darmo oferowany w Ewangelii, a Chrystusa nie można rozdzielać. Jest On Zbawicielem od potępienia i Zbawicielem od skażenia grzechem. Usprawiedliwia i uświęca. Przebacza i oczyszcza.
To daje wielką pociechę chrześcijaninowi, który zmaga się z grzechem. Twoje opamiętanie nigdy nie będzie na tyle doskonałe, by mogło stanowić podstawę twojego pokoju. Ale Chrystus jest doskonały. Jego posłuszeństwo jest pełne. Jego krew jest wystarczająca. Dlatego nie pokładaj ufności w sile swojego opamiętania. Patrz na Chrystusa, a od Niego ucz się nienawidzić grzechu, który niegdyś trzymał cię w niewoli.
Ewangelia nie mówi: „Okaż doskonałą skruchę, a Bóg cię pokocha”.
Mówi: „Chrystus przyjmuje grzeszników; przyjdź do Niego, ponieważ nigdy nie odrzuci tych, którzy do Niego przychodzą” (Jana 6:37).
A tych, których Chrystus przyjmuje, odnawia i przemienia na swoje podobieństwo (2 Koryntian 5:17).
Opamiętanie jest zatem zarówno uniżające, jak i pełne nadziei. Uniża nas, ponieważ wyznajemy: „Nie potrafię zbawić samego siebie”. Daje nam nadzieję, ponieważ wyznajemy: „Chrystus może zbawić całkowicie i na zawsze tych, którzy przez Niego przystępują do Boga” (Hebrajczyków 7:25).
Przychodź więc do Chrystusa ze swoją winą, słabością i wciąż obecnym skażeniem z spowodanym obecnością grzechu. Przychodź nie dlatego, że już porzuciłeś grzech tak, jak powinieneś, lecz dlatego, że tylko Chrystus może uwolnić cię spod jego panowania i upodobnić cię do swojego obrazu.
Opamiętanie nie jest drzwiami, które sami budujemy, aby dotrzeć do Chrystusa.
Opamiętanie jest zwrotem grzesznika ku Chrystusowi, ponieważ to Chrystus otworzył drzwi.
Opamiętanie nie jest drogą, dzięki której zasługujemy na dostęp do Chrystusa, lecz owocem tego, że zostaliśmy z Nim zjednoczeni.
Zjednoczenie z Chrystusem jest korzeniem; opamiętanie jest owocem.
Biblijny przykład
Dobrym biblijnym przykładem jest Zacheusz (Łukasza 19:1–10). Jego historia pokazuje, że człowiek nie musi najpierw naprawić swojego życia, aby przyjść do Chrystusa. To spotkanie z Chrystusem staje się początkiem przemiany jego życia.
Zacheusz był zwierzchnikiem celników i człowiekiem bogatym. Prawdopodobnie zdobył majątek, wykorzystując swoją pozycję i pobierając od ludzi więcej, niż powinien. Kiedy Jezus przyszedł do Jerycha, Zacheusz chciał Go zobaczyć. Wszedł więc na drzewo, ponieważ był niskiego wzrostu.
Zwróćmy uwagę na to, co zrobił Jezus. Nie powiedział: „Zacheuszu, najpierw oddaj wszystko, co niesprawiedliwie zdobyłeś, napraw swoje życie, a wtedy przyjdę do twojego domu”. Przeciwnie, Jezus spojrzał na niego i powiedział:
„Zacheuszu, zejdź śpiesznie, gdyż dziś muszę się zatrzymać w twoim domu” (Łukasza 19:5).
Jezus sam wyszedł mu naprzeciw. To inicjatywa Chrystusa, a nie wcześniejsza moralna poprawa Zacheusza, otworzyła drogę do spotkania.
Co wydarzyło się później? Zacheusz powiedział:
„Panie, oto połowę majątku mojego daję ubogim, a jeśli na kimś coś wymusiłem, jestem gotów oddać w czwórnasób” (Łukasza 19:8).
Zauważmy kolejność wydarzeń. Zacheusz nie naprawiał swojego życia, aby zasłużyć na przyjęcie przez Jezusa. To spotkanie z Jezusem przyniosło przemianę, która objęła również jego stosunek do pieniędzy i ludzi, których skrzywdził.
Nie oznacza to, że naprawienie wyrządzonego zła było nieważne. Przeciwnie, przemiana Zacheusza znalazła konkretny wyraz w jego gotowości do naprawienia krzywd. Jednak jego zadośćuczynienie nie kupowało Bożej łaski. Było owocem spotkania ze Zbawicielem.
Dlatego Jezus oznajmił:
„Dziś zbawienie stało się udziałem domu tego, ponieważ i on jest synem Abrahamowym. Albowiem Syn Człowieczy przyszedł szukać i zbawić to, co zginęło” (Łukasza 19:9–10).
Na czym polega lekcja tej historii?
Zacheusz nie wszedł na drzewo jako człowiek, który już uporządkował swoje życie. Przyszedł jako grzesznik, który chciał zobaczyć Jezusa. A Jezus nie tylko pozwolił mu się zobaczyć — sam go odszukał, zwrócił się do niego i wszedł do jego domu.
To właśnie łaska prowadząca do opamiętania. Chrystus przyjmuje grzesznika nie dlatego, że ten wcześniej stał się godny przyjęcia. Przyjęty przez Chrystusa grzesznik zaczyna jednak doświadczać przemiany, która prowadzi go do porzucania grzechu i naprawiania wyrządzonego zła.
Zacheusz nie naprawił swojego życia, aby Jezus go przyjął. Zaczął naprawiać swoje życie, ponieważ spotkał Jezusa.
To nie znaczy, że każde widzialne przeżycie religijne automatycznie dowodzi prawdziwego nawrócenia. Pokazuje natomiast biblijną zasadę: łaska nie jest nagrodą za przemianę człowieka. Jest źródłem przemiany, której owocem staje się opamiętanie.
Zjednoczenie z Chrystusem jest korzeniem; opamiętanie jest owocem.
_______________________________________
Czym pokuta różni się od zadośćuczynienia
Pokuta i zadośćuczynienie to dwie różne rzeczy. Warto je rozróżnić, szczególnie jeśli chcemy zachować biblijną prawdę, że przebaczenia nie kupujemy własnymi uczynkami, a jednocześnie nie pomniejszać odpowiedzialności za wyrządzone zło.
1. Czym jest pokuta, a czym zadośćuczynienie?
Pokuta w tradycyjnym polskim użyciu może oznaczać zarówno skruchę i nawrócenie, jak i określone praktyki religijne wykonywane w celu odpokutowania za grzech. Właśnie to wieloznaczne znaczenie może powodować nieporozumienia.
W biblijnym ujęciu warto rozróżnić trzy pojęcia:
Opamiętanie — zmiana myślenia i postawy wobec grzechu, która prowadzi do zwrócenia się ku Bogu. [lub: nawrócenie, hebr: szuw - zawrócić, gr. metanoia - odmiana umysłu, myślenia]
Skrucha — żal z powodu grzechu i uznanie jego rzeczywistej winy przed Bogiem.
Zadośćuczynienie — konkretne działania zmierzające do naprawienia krzywdy wyrządzonej drugiemu człowiekowi.
Nie są to pojęcia tożsame, choć mogą być ze sobą ściśle związane.
2. Przykład Zacheusza
Wróćmy do Łukasza 19:1–10.
Zacheusz był zwierzchnikiem celników i człowiekiem bogatym. Kiedy spotkał Jezusa, powiedział:
„Panie, oto połowę majątku mojego daję ubogim, a jeśli na kimś coś wymusiłem, jestem gotów oddać w czwórnasób” (Łukasza 19:8).
W jego postawie możemy dostrzec trzy elementy:
Skrucha
Zacheusz przestaje traktować swoje dotychczasowe postępowanie jako coś, co może bez przeszkód kontynuować. Uznaje potrzebę zmiany.
Opamiętanie
Zmienia kierunek swojego życia. Nie chce już postępować tak jak wcześniej.
Zadośćuczynienie
Jest gotów zwrócić to, co niesprawiedliwie odebrał innym, i naprawić wyrządzone krzywdy.
Istotna jest kolejność: Jezus przyszedł do domu Zacheusza, zanim Zacheusz zadeklarował naprawienie krzywd. Jego działania nie były zapłatą za przyjęcie przez Chrystusa, lecz wyrazem przemiany, która dokonała się w jego życiu.
3. Czy zadośćuczynienie jest konieczne do przebaczenia?
Musimy odróżnić dwie sprawy.
Po pierwsze: przebaczenie przed Bogiem.
Nie możemy zapłacić Bogu za nasze grzechy przez dobre uczynki, cierpienie, praktyki religijne ani naprawianie własnych błędów. Jedyną podstawą naszego usprawiedliwienia jest dzieło Jezusa Chrystusa.
„Albowiem łaską zbawieni jesteście przez wiarę, i to nie z was: Boży to dar” (Efezjan 2:8).
Po drugie: odpowiedzialność wobec ludzi.
Przebaczenie nie oznacza, że wyrządzona krzywda przestaje mieć znaczenie. Jeśli ukradłem pieniądze, powinienem je zwrócić. Jeśli kogoś okłamałem, powinienem powiedzieć prawdę. Jeśli zniszczyłem czyjąś reputację, powinienem podjąć próbę naprawienia szkody.
Nie robię tego, aby kupić Boże przebaczenie. Robię to dlatego, że nie chcę już bronić grzechu, który wyznałem.
Paweł napisał:
„Kto kradnie, niech kraść przestanie, a niech raczej żmudną pracą własnych rąk zdobywa dobra, żeby miał z czego udzielać potrzebującemu” (Efezjan 4:28).
Zwróć uwagę: apostoł nie mówi tylko: „Niech złodziej żałuje”. Wskazuje na konkretną zmianę postępowania — od kradzieży do uczciwej pracy i pomagania innym.
4. A co, jeśli nie można naprawić wyrządzonej krzywdy?
Nie każdą krzywdę można cofnąć. Nie da się przywrócić utraconych lat, cofnąć wypowiedzianych słów ani zawsze odbudować zaufania.
W takim przypadku opamiętanie nadal jest możliwe. Człowiek może wyznać winę, przestać krzywdzić, powiedzieć prawdę, przyjąć konsekwencje swoich czynów i naprawić to, co rzeczywiście da się naprawić.
Nie może jednak żądać przebaczenia od osoby skrzywdzonej ani wymuszać pojednania. Szczera skrucha nie daje prawa do natychmiastowego odzyskania zaufania. Zaufanie może odbudowywać się stopniowo, a czasem relacja nie może zostać bezpiecznie przywrócona.
Wniosek
Ewangelia nie mówi: „Napraw wszystkie swoje błędy, a wtedy Chrystus cię przyjmie”. Mówi, że Chrystus przyjmuje grzeszników, którzy nie mogą sami siebie zbawić. Jednak Jego łaska nie pozostawia ich takimi, jakimi byli.
Zacheusz nie zwrócił pieniędzy, aby kupić sobie miejsce w domu Jezusa. Zaczął naprawiać krzywdy, ponieważ Jezus przyszedł do jego domu.
Zadośćuczynienie nie jest ceną przebaczenia. Jest wyrazem tego, że człowiek przestaje usprawiedliwiać swój grzech i zaczyna żyć inaczej.
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz