Filipian 3 — „Nie ufaj temu, co możesz powiedzieć o sobie. Ufaj Chrystusowi”
Filipian 3 jest jednym z najmocniejszych rozdziałów Pawła dotyczących usprawiedliwienia, poznania Chrystusa, własnej sprawiedliwości, duchowego dojrzewania i celu życia chrześcijanina.
W dialogu ze współczesnym pojmowaniem "duchowości" rozdział jest wręcz uderzający. Paweł pokazuje, że największym zagrożeniem nie musi być ateizm. Może nim być religijność, która daje człowiekowi poczucie duchowej wyższości, albo duchowość, która kieruje uwagę na własne wnętrze zamiast na Chrystusa.
Główna myśl
Chrześcijanin nie znajduje swojej sprawiedliwości, tożsamości ani pełni w sobie — wszystko znajduje w Chrystusie. Dlatego może uznać własne osiągnięcia za stratę, poznawać Chrystusa coraz głębiej i biec wytrwale ku celowi.
Struktura
Flp 3:1–3 — Prawdziwe obrzezanie: czcić Boga w Duchu
Flp 3:4–9 — Wszystko, czym mogłem się chlubić, uznaję za stratę
Flp 3:10–11 — „Żeby poznać Go”
Flp 3:12–16 — Jeszcze nie osiągnąłem, ale biegnę
Flp 3:17–21 — Dwie drogi, dwa cele, dwa obywatelstwa
1. „Radujcie się w Panu” — Flp 3:1
Paweł zaczyna: „W końcu, bracia moi, radujcie się w Panu.”
Zauważmy mały, ale niezwykle ważny szczegół:
Nie mówi: „Znajdźcie radość w sobie.” Albo: „Radujcie się ze swoich osiągnięć.” Albo: „Radujcie się, ponieważ wszystko dobrze się układa.”
Nie, mówi: „Radujcie się w Panu.”
To jest stały motyw Listu do Filipian.
Radość chrześcijańska ma zewnętrzne źródło. Nie musi być produkowana przez człowieka.
Pytanie
Od czego najczęściej zależy twoja radość?
Od tego, jak cię traktują ludzie?
Od ocen?
Od wyglądu?
Od związku?
Od pieniędzy?
Od tego, czy coś ci się udało?
Paweł mówi:
Jeżeli twoja radość jest „w Panu”,
okoliczności nie mają nad nią ostatecznej kontroli.
2. Uważajcie na „złe psy” Flp 3:2–3
Nagle ton się zmienia:
„Strzeżcie się psów, strzeżcie się złych pracowników, strzeżcie się obrzezania.”
Kim są ci ludzie?
Najprawdopodobniej chodzi o osoby, które twierdziły, że wiara w Chrystusa nie wystarcza. Chrześcijanin musiał jeszcze przyjąć określone wymagania Prawa, aby zostać uznanym za naprawdę należącego do ludu Bożego.
Paweł odpowiada:
„My bowiem jesteśmy obrzezaniem, którzy służymy Bogu w Duchu i chlubimy się w Chrystusie Jezusie, a nie pokładamy ufności w ciele.”
To jest klucz do całego rozdziału:
„Nie pokładamy ufności w ciele.”
3. Co znaczy „ciało”?
Nie chodzi tutaj przede wszystkim o fizyczne ciało.
Paweł mówi o tym wszystkim, co człowiek może przedstawić jako podstawę swojej wartości przed Bogiem.
Może to być religijność.
Może to być moralność.
Może to być pochodzenie.
Może to być wiedza.
Może to być doświadczenie.
Może to być nawet własna duchowość.
I tutaj Filipian 3 spotyka się ze współczesnością.
4. „Jestem duchowy” — czy to wystarczy?
W New Age bardzo popularne jest określenie:
„Jestem osobą duchową.”
Ale Paweł zapytałby:
„Jakiego ducha? Jaką duchowość? Na jakiej podstawie?”
Samo zainteresowanie duchowością nie prowadzi do Boga.
Człowiek może być bardzo „duchowy”, a jednocześnie być daleko od Chrystusa.
Biblia nie przeciwstawia duchowości i materializmu.
Biblia przeciwstawia życie w Chrystusie i ufanie własnemu „ciału”.
5. Paweł miał wszystkie powody, aby ufać sobie Flp 3:4–6
I teraz Paweł robi coś niezwykłego.
Tworzy własne „CV”:
„Obrzezany ósmego dnia, z rodu izraelskiego, z pokolenia Beniamina, Hebrajczyk z Hebrajczyków…”
A następnie:
„co do zakonu — faryzeusz…”
„co do sprawiedliwości opartej na zakonie — bez nagany.”
Wyobraźmy sobie jego życiorys.
Religijne pochodzenie.
Właściwe obrzezanie.
Właściwe pokolenie Izraela.
Właściwa tradycja religijna.
Właściwa doktryna.
Właściwa gorliwość.
Właściwe zachowanie.
Gdyby ktokolwiek mógł powiedzieć: „Bóg powinien być ze mnie zadowolony”, Paweł miałby na to doskonałe argumenty.
A potem mówi:
„Lecz wszystko to, co mi było zyskiem, uznałem ze względu na Chrystusa za szkodę.”
6. Najbardziej radykalny rachunek zysków i strat
Paweł bierze wszystko, z czego był dumny, i robi duchowy rachunek:
ZYSK:
pochodzenie,
religia,
moralność,
wiedza,
gorliwość,
osiągnięcia.
WYNIK:
„.. ze względu na Chrystusa.. uznałem to wszystko za stratę”
Nie dlatego, że te rzeczy były same w sobie złe.
Jego żydowskie pochodzenie nie było grzechem.
Znajomość Pisma nie była grzechem.
Gorliwość sama w sobie nie była grzechem.
Problemem było pokładanie w nich ufności.
7. Co jest twoim „CV przed Bogiem”?
Gdybyś miał przedstawić Bogu swoje „CV”, co byś wpisał?
„Jestem dobrym człowiekiem.”
„Nie robię tego, co inni.”
„Chodzę do kościoła.”
„Znam Biblię.”
„Mam chrześcijańskich rodziców.”
„Modlę się.”
„Nie mam takich grzechów jak inni.”
Paweł mówi: To nie jest fundament mojego/twojego usprawiedliwienia.
8. „Nie mając własnej sprawiedliwości” Flp 3:8–9
To jeden z najważniejszych tekstów w całym Nowym Testamencie:
„PSZ, Flp 3:8-9
I nadal uważam, że te wszystkie „zalety” nie mają żadnej wartości, w porównaniu z przywilejem poznania Jezusa Chrystusa, mojego Pana. Ze względu na Niego porzuciłem to wszystko i uznaję to za śmieci. Teraz bowiem zależy mi tylko na Chrystusie i na tym, żeby być blisko Niego. Tego zaś nie mógłbym osiągnąć dzięki mojej własnej prawości, polegającej na przestrzeganiu Prawa Mojżesza. Bóg przyjął mnie tylko dlatego, że uwierzyłem Chrystusowi.”
Centrum tego fragmentu stanowi poznanie Chrystusa i przynależność do Niego, a nie sam proces moralnego doskonalenia.
Paweł nie chce stanąć przed Bogiem z teczką własnych zasług. Chce stanąć przed Bogiem ukryty w Chrystusie. To jest sedno usprawiedliwienia.
Nie: „Chrystus + moje zasługi.”
Ale: Chrystus.
9. To jest przeciwieństwo postawy świata
Świat często mówi: „W tobie znajduje się odpowiedź.”
Paweł mówi: „Nie mam własnej sprawiedliwości.”
Świat: „Odkryj swoją prawdziwą naturę.”
Paweł: „Chcę być znaleziony w Chrystusie.”
Świat: „Niech wzrasta twoja świadomość siebie.”
Paweł: „Chcę poznać Chrystusa.”
Świat: „Stań się tym, kim naprawdę jesteś.”
Ewangelia: „Zostań tym, kim Bóg czyni cię w Chrystusie.”
To są zupełnie różne duchowości.
10. „Żeby poznać Chrystusa..” Flp 3:10
„Żeby poznać Go i doznać mocy zmartwychwstania jego, i uczestniczyć w cierpieniach jego…”
Zwróćmy uwagę. Paweł znał Chrystusa od lat. Był apostołem. Miał ogromną wiedzę teologiczną.
A mimo to mówi: „Żeby poznać Go.”
Nie oznacza to, że wcześniej Go nie znał.
Chodzi o coraz głębsze, osobiste i egzystencjalne poznanie Chrystusa.
Kalwin zauważa, że poznanie Chrystusa nie jest jedynie poznaniem informacji o Nim. Prawdziwe poznanie Chrystusa prowadzi do uczestnictwa w Jego życiu.
To ważne rozróżnienie: możesz wiedzieć wiele o Jezusie i nie znać Jezusa.
11. Czy doświadczenie jest dowodem prawdy?
Współczesna duchowość często mówi:
„Wiem, że to prawda, ponieważ tego doświadczyłem.”
Biblia nie lekceważy doświadczenia.
Ale doświadczenie nie jest ostatecznym sędzią prawdy.
Paweł chce „poznać Chrystusa”, ale jego poznanie jest zakorzenione w Ewangelii apostolskiej, nie w prywatnej duchowej intuicji.
Dlatego pytanie chrześcijanina nie brzmi tylko: „Co przeżyłem?”
ale: „Czy moje doświadczenie jest zgodne z tym, co Bóg objawił?”
12. „Nie jakobym już to osiągnął” Flp 3:12–14
Dalej Paweł mówi: „Nie jakobym już to osiągnął albo już był doskonały, ale dążę do tego…”
Paweł był apostołem. Miał ogromne doświadczenie.
A jednak nie mówi: „Osiągnąłem duchową pełnię.”
Mówi: „Dążę.” „Biegnę.” „Zapominam o tym, co za mną…” „Zmierzam do tego, co przede mną.”
To chrześcijaństwo wolne od dwóch błędów:
Błąd pierwszy: „Nic nie muszę robić, bo wszystko jest łaską.”
Błąd drugi: „Muszę osiągnąć duchową doskonałość własnymi siłami.”
Paweł mówi: Łaska jest fundamentem. Dlatego biegnę.
13. „Wyższy poziom świadomości”?
Czy chrześcijańska dojrzałość polega na osiągnięciu wyższego poziomu duchowej świadomości?
Paweł odpowiada: Nie.
Dojrzałość polega na coraz większym podobieństwie do Chrystusa.
Nie: „Stałem się kimś wyjątkowym.”
Ale: „Coraz bardziej poznaję Chrystusa.”
Nie: „Osiągnąłem duchową pełnię.”
Ale: „Jeszcze nie osiągnąłem, dlatego biegnę.”
14. Dwa kierunki życia Flp 3:17–21
Pod koniec rozdziału pojawia się dramatyczny kontrast.
Paweł mówi: „Bądźcie naśladowcami moimi…”
A potem opisuje ludzi, których życie zmierza w przeciwnym kierunku:
„PSZ, Flp 3:18-19
Wielokrotnie już wam mówiłem, a teraz przypominam ze łzami w oczach, że wielu ludzi żyje jak wrogowie krzyża Chrystusa. Ich przeznaczeniem jest zagłada, ich bogiem—nienasycony brzuch, a dumą—to, czego powinni się wstydzić. Ludzie ci myślą jedynie o ziemskich sprawach.”
I następnie: „Nasza zaś ojczyzna jest w niebie.”
Mamy więc dwie orientacje:
Oni: rzeczy ziemskie → ja → własne pragnienia
Chrześcijanin: Chrystus → niebo → przyszła chwała
15. „Nasza ojczyzna jest w niebie”
Czy to oznacza: „Ziemia się nie liczy?” Nie.
Paweł nie zachęca do ucieczki od rzeczywistości.
Chodzi o tożsamość i przynależność.
Młody chrześcijanin może żyć w Polsce, chodzić do szkoły, studiować, pracować, mieć rodzinę, uprawiać sport — i jednocześnie wiedzieć:
„Nie tutaj znajduje się moje ostateczne obywatelstwo.”
Dlatego nie musi dopasowywać się do każdej wartości kultury.
Pytania do dyskusji
1. O własnej sprawiedliwości
Co najłatwiej sprawia, że czujesz się „lepszym chrześcijaninem” od innych?
2. O religijności
Czy można być bardzo religijnym, znać Biblię, chodzić do kościoła i jednocześnie nie ufać Chrystusowi?
Jak?
3. O “duchowości” świeckiej
Dlaczego zdanie „odpowiedź znajduje się w tobie” brzmi atrakcyjnie dla współczesnego człowieka?
4. O Ewangelii
Czym różni się „poznanie siebie” od „poznania Chrystusa”?
Czy jedno może istnieć bez drugiego?
5. O doświadczeniu
Czy możesz mieć bardzo mocne doświadczenie duchowe i jednocześnie się mylić?
Jak Biblia uczy nas oceniać takie doświadczenia?
6. O sprawiedliwości
Co byłoby w twoim „CV przed Bogiem”?
Co z tego mógłbyś wykorzystać jako podstawę swojego usprawiedliwienia?
7. O Chrystusie
Paweł mówi:
„Wszystko uznaję za stratę ze względu na doniosłość poznania Chrystusa Jezusa.”
Co musiałoby się zmienić w twoim życiu, gdyby poznanie Chrystusa rzeczywiście stało się twoim największym skarbem?
8. O dojrzewaniu
Czy uważasz siebie za duchowo dojrzałego? Po czym to poznajesz?
Czy twoja odpowiedź byłaby taka sama jak odpowiedź Pawła w wersecie 12?
9. O porównywaniu się
Z kim najczęściej porównujesz swoje życie?
Czy porównywanie się z innymi pomaga ci patrzeć na Chrystusa, czy odciąga od Niego?
10. O celu
Do czego właściwie „biegniesz”?
Jeżeli osiągniesz to, czego obecnie najbardziej pragniesz — co dalej?
11. O ziemskich rzeczach
Co oznacza dzisiaj „myśleć o rzeczach ziemskich”?
Czy pieniądze, kariera, związki, sport albo sukces są same w sobie złe?
12. O niebie
Jak świadomość, że „nasza ojczyzna jest w niebie”, powinna zmienić sposób, w jaki żyjesz tutaj?
Najważniejsze pytanie całego rozdziału
Na czym opierasz swoją wartość przed Bogiem — na tym, co zrobiłeś dla Chrystusa, czy na tym, co Chrystus zrobił dla ciebie?
Gdyby jutro odebrano ci wszystkie twoje osiągnięcia, pozycję, wygląd, relacje, pieniądze i religijne dokonania — czy nadal mógłbyś powiedzieć: „Mam Chrystusa i dlatego mam wszystko”?
To jest właściwie pytanie Filipian 3.
Bo Paweł nie mówi:
„Straciłem wszystko, ale znalazłem siebie.”
Mówi:
„Straciłem wszystko i uznaję to za śmieci, żeby zyskać Chrystusa.”
I właśnie tutaj znajduje się jedna z najpotężniejszych odpowiedzi Ewangelii na współczesną filozofię: pełnia człowieka nie znajduje się w odkryciu ukrytego „ja”, lecz w poznaniu Chrystusa i zjednoczeniu z Nim.
