Kiedy człowiek przechodzi przez wielką stratę, często nie zauważa momentu, w którym zwykły smutek zaczyna przemieniać się w coś cięższego i ciemniejszego.
Na początku jest szok. Potem cisza. Potem zmęczenie.
A potem przychodzą pytania, które wracają każdego ranka jak zimny wiatr:
„Jak mam dalej żyć?”
„Co mam zrobić z tym bólem?”
„Czy Bóg oczekuje ode mnie, żebym po prostu przestał płakać?”
I właśnie tutaj pojawia się pytanie, które stawia William Plumer:
jak wierzący człowiek powinien zachować się w godzinie mroku?
Nie chodzi o to, czy wolno płakać. Biblia nigdy tego nie zabrania. Problemem nie są łzy. Problemem jest kierunek, w którym łzy zaczynają prowadzić duszę.
Pewien starszy pastor odwiedził kiedyś kobietę po śmierci syna. Dom był zasłonięty ciężkimi kotarami, jakby światło stało się intruzem. Na stole leżały nieruszone listy. Zegar zdawał się tykać głośniej niż zwykle. Kobieta siedziała nieruchomo i mówiła tylko o jednym:
— Nie potrafię przestać o tym myśleć.
Pastor nie odpowiedział od razu. Po chwili zapytał spokojnie:
— A czy jeszcze potrafisz myśleć o Bogu?
To trudne pytanie.
Bo istnieje taki rodzaj cierpienia, który powoli zamyka człowieka wyłącznie w sobie samym. Ból zaczyna wtedy wypełniać każdą rozmowę, każdą myśl, każdą modlitwę. Człowiek już nie patrzy ku Bogu przez swoje cierpienie — on patrzy tylko na samo cierpienie.
I właśnie przed tym ostrzega Plumer.
Pisze, że każda emocja, nawet dobra i naturalna, staje się niebezpieczna, gdy wymyka się spod Bożego porządku.
Pracowitość może zamienić się w chciwość.
Ostrożność w chłód i obojętność.
Radość w lekkomyślność.
A smutek może przemienić się w „dobrowolną melancholię”.
To bardzo trafne określenie.
Nie chodzi o człowieka, który cierpi.
Chodzi o człowieka, który zaczyna urządzać sobie dom w swoim cierpieniu.
Są ludzie, którzy po stracie już nigdy nie pozwalają, by do ich serca weszło światło. Jakby czuli, że każdy moment pokoju byłby zdradą wobec zmarłego. Jakby smutek miał stać się formą wierności.
Ale Biblia nigdy nie przedstawia rozpaczy jako drogi świętości.
Apostoł Paweł pisze, że mamy się smucić „nie jak ci, którzy nadziei nie mają”.
Nie mówi: „nie smućcie się”. Mówi: „nie pozwólcie, by smutek odebrał wam Boga”.
Plumer zauważa jeszcze coś bardzo praktycznego — człowiek pogrążony w nieumiarkowanej żałobie często zaczyna ranić wszystkich wokół siebie.
Atmosfera domu staje się ciężka. Każde słowo prowadzi do bólu. Każda rozmowa wraca do straty. Cierpienie jednej osoby zaczyna przygniatać całą rodzinę.
A przecież wierzący człowiek jest powołany do czegoś więcej niż pielęgnowanie własnego smutku.
Nawet jeśli serce krwawi, dusza ma nadal szukać Boga.
I właśnie tutaj pojawia się najtrudniejsza część całego doświadczenia:
co zrobić wtedy, gdy boimy się o wieczność osoby, która odeszła?
To jest ten rodzaj bólu, którego prawie nie da się opisać.
Śmierć sama w sobie jest ciężka.
Ale niepewność dotycząca duszy drugiego człowieka potrafi być jeszcze cięższa.
Plumer prowadzi nas wtedy do kilku mocnych biblijnych filarów.
Pierwszy z nich to uznanie Bożej suwerenności.
Przypomina historię Helego. Gdy usłyszał wyrok nad swoim domem, powiedział:
„To jest Pan; niech czyni, co dobre w jego oczach.”
Jakże inaczej brzmią te słowa, gdy czyta je człowiek po stracie.
To nie jest religijna formułka.
To jest zdanie wypowiedziane przez serce złamane, ale nadal pokorne.
Podobnie Hiob. Nie wiedział, co stało się z duszami jego dzieci. Nie rozumiał swoich cierpień. A jednak Pismo mówi:
„Nie przypisał Bogu nic niestosownego.”
To niezwykłe.
Hiob nie udawał, że nie cierpi... Ale odmówił oskarżenia Boga.
I może właśnie tutaj przebiega granica dojrzałej wiary:
człowiek może nie rozumieć Boga, ale nadal odmawia myślenia o Nim źle.
Drugim filarem jest pamiętanie, że Bóg jest właścicielem życia.
To trudna prawda, szczególnie dla rodziców.
Dzieci wydają się „nasze”.
Mąż wydaje się „mój”.
Żona wydaje się „moja”.
Ale wszystko, co mamy, zostało nam najpierw podarowane przez Boga.
On nigdy nie zabiera czegoś, co wcześniej nie należało do Niego.
Trzeci filar to charakter Boga.
Jeśli wierzymy, że Bóg jest dobry tylko wtedy, gdy rozumiemy Jego drogi, nasza wiara będzie rozpadać się przy każdym większym cierpieniu.
Tymczasem Biblia stale prowadzi nas do jednego miejsca:
„Sędzia całej ziemi czyni to, co słuszne.”
Nawet wtedy, gdy człowiek nie potrafi jeszcze zobaczyć tego dobra.
Plumer mówi też coś bardzo mocnego:
powinniśmy bardziej bać się jednej buntowniczej myśli przeciwko Bogu niż samego cierpienia.
To pokazuje, jak poważnie Biblia traktuje szemranie serca.
Bo w żałobie można utracić nie tylko pokój.
Można utracić także czułość i szacunek wobec Boga.
A jednak pośród tego wszystkiego pozostaje jeszcze jeden promień światła.
Plumer opowiada historię syna pewnej pobożnej kobiety. Człowiek ten przez lata staczał się coraz głębiej w grzech. Ostatecznie został skazany na śmierć. Nawet przed egzekucją odrzucał modlitwę i wszelką duchową pomoc.
Wydawało się, że jego serce jest całkowicie zamknięte.
A potem wydarzyło się coś dziwnego. Podczas wykonania wyroku lina pękła.
W krótkiej chwili pomiędzy pierwszą a drugą próbą egzekucji skazaniec po raz pierwszy poprosił o możliwość modlitwy.
Czy naprawdę pokutował? Tego nie wiemy.
Ale Plumer przywołuje tę historię, by przypomnieć zranionym duszom coś niezwykle ważnego:
Bóg potrafi działać nawet w ostatniej godzinie życia.
Podobnie było z łotrem na krzyżu.
Kilka chwil wcześniej mógł szydzić z Chrystusa podobnie jak pierwszy łotr...
Dlatego wierzący człowiek powinien być bardzo ostrożny zarówno w rozpaczy, jak i w wydawaniu ostatecznych wyroków.
Są rzeczy, które należą wyłącznie do Boga.
A naszym obowiązkiem — nawet pośród łez — pozostaje jedno:
„Uspokójcie się i poznajcie, że Ja jestem Bogiem.” Ps.46:10
To nie jest wezwanie do chłodu, obojętności i nieczułości..
To wezwanie do poddania się Bogu.
Czasem największym aktem wiary po stracie nie jest zrozumienie wszystkiego.
Czasem jest nim po prostu odmowa ucieczki od Boga w swoim cierpieniu.
