Psalm 119:142 – Bóg, który się nie zmienia

Pewnego dnia ojciec i syn wybrali się na targ, prowadząc swojego osła za uzdę. Mijający ich przechodnie zaczęli głośno komentować ich zachowanie, twierdząc, że to czysta głupota i marnotrawstwo mieć zwierzę i iść pieszo. Ojciec uznał, że mają rację, więc posadził syna na grzbiecie osła, a sam szedł obok.

Po chwili napotkali kolejną grupę ludzi, która oburzyła się na ten widok. Uznali oni za wielkie zło i brak szacunku fakt, że młody chłopak jedzie wygodnie, podczas gdy starszy człowiek musi się męczyć na piechotę. Zawstydzony syn natychmiast zsiadł i ustąpił miejsca ojcu.

Niedaleko za miastem minęły ich kobiety niosące wodę, które zaczęły głośno potępiać ojca. Nazwały go egoistą i złym rodzicem, ponieważ sam jedzie jak pan, a małe dziecko zmusza do biegu w kurzu. Pod wpływem tej krytyki ojciec wciągnął syna na osła i dalej jechali już we dwóch.

Tuż przed bramami targu zatrzymał ich miejscowy mędrzec i zapytał z wyrzutem, czy nie mają w sobie krzty litości. Stwierdził, że to prawdziwe okrucieństwo tak mocno obciążać jedno biedne zwierzę. Zdezorientowani i przekonani o swojej winie ojciec z synem zeszli z osła, związali mu nogi, zawiesili go na drągu i wnieśli na targ na własnych ramionach.

Historia ta pokazuje, że próba dopasowania się do cudzych standardów prowadzi do całkowitego zagubienia. 

O sprawiedliwości a raczej o Bogu, który nigdy się nie zmienia...

_________________

Psalm 119:142 – Bóg, który się nie zmienia

„Sprawiedliwość twoja jest sprawiedliwością wieczną, 

a zakon twój jest prawdą”. (Ps 119:142)

Żyjemy w świecie, w którym niemal wszystko się zmienia. Zmieniają się rządy, przepisy, obyczaje i społeczne przekonania. To, co jeszcze kilkanaście lat temu uznawano za oczywiste, dziś bywa kwestionowane. To, co kiedyś nazywano dobrem, dziś niekiedy określa się jako ograniczenie wolności. Ludzkie opinie zmieniają się wraz z epoką, kulturą, a czasem po prostu z naszym nastrojem.

Ale Dawid przypomina nam o czymś niezwykle ważnym: Bóg nie zmienia swoich standardów, ponieważ nie zmienia się Jego charakter.

„Sprawiedliwość twoja jest sprawiedliwością wieczną”.

Sprawiedliwość Boga nie jest chwilową decyzją ani odpowiedzią na aktualne oczekiwania ludzi. Nie zależy od popularności, głosowania czy zmieniających się norm społecznych. Bóg nie musi aktualizować swoich przykazań, ponieważ Jego mądrość nigdy się nie starzeje, a Jego świętość nigdy nie traci aktualności.

Czytamy w Księdze Malachiasza:

„Gdyż Ja, Pan, nie zmieniam się” (Ml 3:6).

Pomyślmy o tym przez chwilę. Gdyby Bóg zmieniał zdanie na temat dobra i zła, jak moglibyśmy Mu ufać? Gdyby Jego obietnice obowiązywały tylko przez pewien czas, na czym moglibyśmy oprzeć naszą nadzieję?

Wyobraźmy sobie budowniczego, który wznosi dom, ale co kilka miesięcy zmienia zasady dotyczące fundamentów. Raz uznaje, że dom powinien stać na skale, innym razem, że wystarczy piasek. Taki dom nigdy nie byłby bezpieczny.

Bóg jest inny. Jego Słowo jest trwałym fundamentem.

Jezus powiedział:

„Niebo i ziemia przeminą, ale słowa moje nie przeminą” (Mt 24:35).

To oznacza, że możemy ufać Bożym obietnicom nawet wtedy, gdy okoliczności naszego życia zupełnie się zmieniają. Jego sprawiedliwość nie słabnie, Jego miłość nie wygasa, a Jego wierność nie zależy od naszej sytuacji.

„Jezus Chrystus wczoraj i dziś, ten sam i na wieki” (Hbr 13:8).

Druga część wersetu mówi: „zakon twój jest prawdą”.

Prawo Boże nie jest jedną z wielu ludzkich opinii o życiu. Ono odsłania rzeczywistość taką, jaką widzi ją Bóg. Pokazuje, co jest dobre, co złe, czym jest miłość, sprawiedliwość i świętość.

Możemy nie zgadzać się z Bożym Słowem, możemy próbować je omijać albo dostosowywać do własnych pragnień, ale nie zmienimy przez to prawdy.

To trochę tak, jak z grawitacją. Człowiek może uznać, że nie wierzy w prawo ciążenia, ale wystarczy, że spadnie z krzesła, aby przekonać się, że jego przekonania nie zmieniły rzeczywistości.

Podobnie jest z Bożą prawdą. Nie przestaje być prawdą tylko dlatego, że przestaje nam odpowiadać.

A jednak ten psalm prowadzi nas do czegoś jeszcze głębszego. Bo jeśli Boże prawo jest prawdą, to musimy uczciwie przyznać, że nie zawsze według tej prawdy żyjemy. Prawo Boże nie tylko wskazuje nam drogę, ale również odsłania nasz grzech.

I właśnie tutaj pojawia się Ewangelia.

Bóg nie zmienił swoich standardów sprawiedliwości, aby nas zbawić. Nie powiedział, że grzech przestał mieć znaczenie. Zamiast tego posłał swojego Syna, który wziął na siebie karę należną grzesznikom.

Paweł pisze:

„Aby On sam był sprawiedliwym i usprawiedliwiającym tego, który wierzy w Jezusa” 

(Rz 3:26).

Na krzyżu spotykają się Boża sprawiedliwość i Jego łaska. Bóg nie przestał być sprawiedliwy, kiedy przebaczył nam grzechy. Chrystus poniósł ich konsekwencje, abyśmy mogli otrzymać przebaczenie.

Dlatego nasza nadzieja nie opiera się na tym, że świat będzie stabilny, ludzie będą wierni, a nasze życie zawsze będzie przewidywalne. Opiera się na Bogu, który się nie zmienia, na Jego prawdzie, która pozostaje wieczna, i na Chrystusie, którego dzieło zbawienia jest doskonałe.

Pytania do osobistej refleksji:

1. Czy pozwalam, aby zmieniające się opinie świata wpływały na moje rozumienie dobra i zła?

2. Czy przyjmuję Bożą prawdę również wtedy, gdy konfrontuje mnie z moim grzechem?

3. Czy w zmiennych okolicznościach życia bardziej polegam na własnych odczuciach, czy na niezmiennych obietnicach Boga?

Zapamiętajmy: Świat może zmieniać swoje definicje prawdy, ale Bóg nigdy nie musi zmieniać swojej. Jego Słowo pozostaje prawdą, Jego sprawiedliwość jest wieczna, a Jego łaska w Chrystusie jest pewnym schronieniem dla każdego, kto Mu zaufa.

Baruch i Nikodemos Spotkanie 11: Miłosierdzie (Hebrajskie Rachamim vs Greckie Oiktirmos)

 Spotkanie 11: Miłosierdzie (Hebrajskie Rachamim vs Greckie Oiktirmos)

Był już późny wieczór, czas tuż przed zamknięciem bram Biblioteki. W komnacie panował półmrok, rozświetlany jedynie przez gasnący płomień luksusowego, brązowego świecznika. 

Młody lekarz z niezwykłą delikatnością oczyszczał nacięcie na dłoni przyjaciela, nakładając na nie kojący balsam z oliwy i żywicy.

– Kiedy widzę krew na twoich dłoniach, Baruchu, przypomina mi się pacjent z dzisiejszego poranka – odezwał się cicho Nikodemos, owijając palec starca czystym, lnianym płótnem. – Ubogi rybak, poturbowany przez spadający maszt. Gdy na niego patrzyłem, poczułem to, co my, Grecy, nazywamy eleos lub oiktirmos. Miłosierdzie. Litość. Ale dla nas, w tradycji naszych filozofów, to pierwsze pojęcie, eleos, ma często charakter racjonalnego wyboru. To decyzja sędziego lub władcy, który patrzy z góry na nędzę nieszczęśnika i decyduje się darować mu karę albo rzucić mu kilka miedziaków. Z kolei oiktirmos to tylko bezsilny żal, emocjonalny okrzyk boleści na widok cudzego nieszczęścia, który rodzi współczucie, ale sam w sobie nie ma mocy, by cokolwiek zmienić. Człowiek współczuje, lecz zachowuje bezpieczny dystans, by nie pobrudzić swoich szat.

Baruch spojrzał na swoją opatrzoną dłoń, a potem przeniósł wzrok na otwarty zwój Ozeasza, wprost na wersety mówiące o nieskończonej miłości Boga do niewiernego ludu.

– Wasze greckie słowa są pełne godności, Nikodemosie, ale w waszym świecie były rozdzielone i bezdzietne – odpowiedział cicho starzec, a w jego głosie zatliło się głębokie wzruszenie. – Kiedy my, synowie Abrahama, opisujemy miłosierdzie Najwyższego, nie używamy pojęć z rzymskich sal sądowych ani chłodnych greckich traktatów o etyce. Nasze słowo to רַחֲמִים (Rachamim). Ty, jako lekarz, powinieneś zrozumieć je najlepiej ze wszystkich ludzi w tym mieście. Czy wiesz, od jakiego słowa ono pochodzi?

Nikodemos uniósł brwi, zabezpieczając węzeł na bandażu.

– Oświeć mnie, mędrcze.

– Pochodzi bezpośrednio od rzeczownika rechem – co w naszym języku oznacza łono matki, macicę – wyjaśnił Baruch, kładąc zdrową dłoń na swoim brzuchu. – Dla hebrajskiego umysłu miłosierdzie Boga nie jest chłodną, wielkoduszną decyzją monarchy. To jest potężny, biologiczny wręcz instynkt matki, której trzewia kurczą się z bólu na widok cierpienia jej własnego dziecka. To miłość, która fizycznie porusza całe wnętrze! Kiedy Bóg patrzy na nasze grzechy i nędzę, On nie kalkuluje z wysokości swojego tronu. Jego rachamim sprawia, że całe Jego Boskie wnętrze drży z tęsknoty i bólu o nas. To miłość, która nie potrafi stać z daleka. Ona musi wyciągnąć rękę, przytulić i uratować, bo jesteśmy zrobieni z Jej własnego ciała.

Młody lekarz zamilkł, opierając dłonie o stół. Jako anatom doskonale wiedział, jak potężne i bezwarunkowe są mechanizmy rodzenia i matczynej ochrony życia.

– To wstrząsające, Baruchu – szepnął Nikodemos. – Przenosicie anatomię miłości do samego wnętrza Boga.

– Bo tam jest jej źródło! – ożywił się starzec, a blask świecznika odbił się w jego oczach. – Tłumacząc nasze Pisma na wasz język, dokonujemy najpiękniejszej rewolucji Septuaginty. Łączymy wasze słowa w jedno. Kiedy wasz oiktirmos staje się odpowiedzią na nasze rachamim, przestaje być tylko bezradnym jękiem nad cudzym losem – staje się poruszeniem Bożych trzewi. A wasze eleos przestaje być chłodnym wyrokiem sędziego – staje się tą potężną, matczyną dłonią, która rodzi się z owego poruszenia i spieszy z konkretnym ratunkiem. Wyrywamy miłosierdzie z chłodu sal sądowych i sal wykładowych, a przenosimy je do sypialni matki i noworodka.

Nikodemos skinął głową, patrząc na wyschnięty pergamin.

– Wzbogaciliśmy znaczenie tych słów, przyjacielu. Od teraz greckie pojęcia miłosierdzia zyskały puls. Dzięki waszemu rachamim, nasze oiktirmos zyskało krew, ciało i bicie serca, a eleos zyskało dłonie, które naprawdę leczą.

Baruch uśmiechnął się ciepło i zgasił świecę. Komnatę wypełniło miękkie światło księżyca.

– Nikodemosie, żaden język nie zdoła opisać całej bliskości Boga. A jednak mam taką nadzieję, że nadejdzie dzień, gdy odwieczne Słowo stanie się ciałem. Ten, którego nie obejmują niebiosa, zapłacze w ramionach matki. Ten, który zadbał o to by otoczylo nas ziemskie kochające ramię, da nam nam również odczuć moc i ciepło swojego ramienia. A wszystko po to, byśmy mogli wrócić na łono Ojca. Tak daleko sięga miłosierdzie Boga.

__________________

Dzisiejsze Wezwanie: Jezus Chrystus – Poruszone Trzewia Boga

Kolejne aleksandryjskie spotkanie Barucha i Nikodemosa dotyka samej istoty tego, jak postrzegamy serce Boga. Bardzo często przeżywamy swoje chrześcijaństwo w kluczu pogańskiego, surowego pojęcia eleos i oiktirmos. Wydaje nam się, że gdy upadamy i grzeszymy, musimy najpierw długo błagać na kolanach i „zasłużyć” na to, by chłodny, obrażony Władca w niebie łaskawie zmienił zdanie i zechciał darować nam karę. Traktujemy wyznanie grzechów i modlitwę jak salę sądową, w której prosimy o akt łaski u sędziego, który patrzy na nas z bezpiecznego dystansu.

Ewangelia rozbija ten dystans w sposób absolutny, objawiając, że Jezus Chrystus jest uosobionym, pulsującym Rachamim Boga.

Kiedy czytasz Ewangelie w języku greckim, raz po raz pojawia się tam niesamowite, stworzone wręcz na siłę słowo: esplanchnisthe – tłumaczone zazwyczaj jako „wzruszył się głęboko” lub „ulitował się”. Jednak jego dosłowne, aleksandryjskie znaczenie brzmi: „poruszyły się w Nim trzewia”. 

Kiedy Jezus widzi trędowatego, wdowę płaczącą za zmarłym synem czy zgłodniałe tłumy, Ewangelia nie mówi, że podjął logiczną decyzję o pomocy. Ona mówi, że w Jezusie drżały z bólu matczyne trzewia Boga! Na krzyżu Golgoty to Boże Rachamim zostało rozpięte na oczach świata – tam serce Boga pękło z miłości, by zrodzić nas do nowego życia.

Chrystus wzywa Cię dzisiaj: przestań ukrywać swoje rany i słabości przed Bogiem.

Bóg nie jest dalekim urzędnikiem, przed którym musisz grać idealnego. Kiedy stajesz przed Jezusem w całym swoim życiowym poranieniu, grzechu czy bezsilności, w Jego sercu nie ma potępienia ani chłodnej oceny. W Nim budzi się potężny, niezłomny instynkt obrony swojego dziecka. On współodczuwa i cierpi z Tobą. 

Pozwól Chrystusowi ogarnąć Cię tym najgłębszym, matczynym miłosierdziem. Przyjdź do Niego taki, jaki jesteś – rzuć się w Jego ramiona i pozwól, aby Jego miłość, która porusza niebiosa, uleczyła Twoje serce i dała Ci siłę do nowego początku.

———————

Główna różnica pomiędzy greckimi pojęciami ἔλεος (eleos) a οἰκτιρμός (oiktirmos) tkwi w punkcie ciężkości: eleos to zewnętrzne, czynne miłosierdzie, które spieszy z konkretną pomocą, podczas gdy oiktirmos to wewnętrzne, głębokie współczucie wypływające z poruszenia wnętrza (żal, litość) na widok cudzego nieszczęścia. 

Porównanie definicji i niuansów leksykalnych

Cecha	Eleos (ἔλεος)	Oiktirmos (οἰκτιρμός)
Główny sens	Czynna litość, miłosierdzie w działaniu.	Wewnętrzne współczucie, głęboka czułość.
Źródłosłów	Wiązane z niesieniem ulgi; w NT stanowi odpowiednik hebrajskiego chesed(wierność przymierzu).	Pochodzi od oiktos – wykrzyknika żalu („och!”, „biada!”) na widok cierpienia.
Natura pojęcia	Obiektywna i praktyczna – skupia się na zaspokojeniu potrzeby lub darowaniu winy.	Subiektywna i emocjonalna – dotyczy samego odczuwania cudzego bólu (empatia).
Odpowiednik anatomiczny	Brak bezpośredniego skojarzenia fizycznego.	Często występuje w parze ze słowem splanchna (wnętrzności, „serce”) jako fizyczne poruszenie.

W klasycznej grece (np. u Arystotelesa) eleos opisywano jako emocję wywołaną niesprawiedliwym cierpieniem bliźniego. W Biblii jednak eleos zyskuje wymiar dynamiczny – to miłość, która zdejmuje nędzę, a oiktirmos to miłość, która współodczuwa nędzę. 

Przykłady biblijne

1. Eleos – Miłosierdzie niosące ratunek

W Nowym Testamencie eleos to postawa Boga lub człowieka, która manifestuje się w konkretnym czynie (uzdrowienie, przebaczenie, pomoc materialna): 

Efezjan 2:4-5: „A Bóg, będąc bogaty w miłosierdzie [eleos]... ożywił nas razem z Chrystusem”. (Bóg widzi nasz stan i interweniuje przez zbawienie).

Mateusza 9:13 (cytat z Ozeasza): „Chcę raczej miłosierdzia [eleos] niż ofiary”. (Jezus żąda od ludzi konkretnych aktów pomocy i miłości wobec innych, a nie tylko rytuałów). 

2. Oiktirmos – Głębokie poruszenie i tkliwość

Oiktirmos w Nowym Testamencie pojawia się rzadko (5 razy) i zazwyczaj w liczbie mnogiej (oiktirmoi), co jest kalką języka hebrajskiego (rachamim) oznaczającą bezmiar wewnętrznej czułości: 

2 Koryntian 1:3: „Błogosławiony Bóg (...) Ojciec miłosierdzia [oiktirmoi] i Bóg wszelkiej pociechy”. (Bóg jest nazwany „Ojcem współczucia”, który doskonale rozumie ból człowieka). 

Kolosan 3:12: „Obleczcie się więc (...) w serdeczne miłosierdzie [splanchna oiktirmou], dobroć, pokorę...”. (Dosłownie: „przywdziejcie wnętrzności współczucia” – chrześcijanie mają mieć w sobie głęboką wrażliwość na los innych).

Podsumowanie semantyczne

Różnicę tę doskonale obrazuje synteza obu pojęć w Ewangelii Łukasza 1:78, gdzie Zachariasz mówi o „serdecznej litości [splanchna eleous] naszego Boga”.

Oiktirmos (lub splanchna) to poruszenie wnętrza Boga na widok ludzkiej biedy – serce, które boli.

Eleos to wyciągnięta ręka Boga, która z tego bólu się rodzi i niesie ratunek – działanie, które leczy. 

Księga Hioba, Rozdział 3 (The Message) Hiob krzyczy: Jaki jest sens życia?!

Trzeci rozdział to potężny emocjonalny przełom. Po siedmiu dniach milczenia Hiob “pęka” i wylewa z siebie czystą, egzystencjalną rozpacz.

---

Księga Hioba, Rozdział 3 (The Message)

Hiob krzyczy: Jaki jest sens życia?!

1-2 Wtedy Hiob przerwał milczenie. Zabrał głos i przeklął swój los: 

3-10 „Wymażcie dzień, w którym się urodziłem! Niech zniknie noc, w której zostałem poczęty! Niech stanie się czarną dziurą w kosmosie. Niech Bóg w górze zapomni, że to się kiedykolwiek wydarzyło. Wykreślcie go z ksiąg! Niech dzień moich narodzin pogrzebie głęboka ciemność, niech spowije go mgła, niech połknie go noc. A noc mojego poczęcia – niech diabli wezmą! Zerwijcie tę kartkę z kalendarza, usuńcie ją z kronik. O, zamieńcie tę noc w czystą nicość – niech nigdy nie rozbrzmiewa w niej żaden dźwięk rozkoszy! Niech ten dzień przeklną ci, którzy potrafią rzucać najgorsze klątwy – ci, którzy potrafią obudzić morskiego potwora, Lewiatana. Niech gwiazdy poranne tamtego świtu zmienią się w czarny popiół, czekając na światło dnia, które nigdy nie nadejdzie, niech nie ujrzą nawet mrugnięcia poranka. A wszystko dlatego, że ta noc nie zamknęła przede mną drzwi matczynego łona, że nie ukryła przed moimi oczami tego całego cierpienia. 

11-19 Dlaczego nie umarłem przy porodzie? Dlaczego nie wydałem ostatniego tchnienia, gdy tylko wyszedłem z brzucha matki? Po co były kolana, które mnie przyjęły, i piersi, które mnie wykarmiły? Gdybym wtedy umarł, leżałbym teraz w spokoju; spałbym i odpoczywał razem z królami i ziemskimi władcami, którzy budowali dla siebie potężne pałace, a teraz leżą w ruinach, albo z książętami, którzy opływali w złoto i wypychali swoje domy srebrem. Dlaczego nie potraktowano mnie jak poronionego płodu, zakopanego w ziemi – jak niemowlęcia, które nigdy nie ujrzało światła dziennego? Tam, w grobie, bezbożni przestają siać zamęt, a wycieńczeni życiem znajdują wytchnienie. Nawet więźniowie mają tam spokój, nie słysząc już wrzasków strażników. Wszyscy są tam równi – i mali, i wielcy – a niewolnik jest wreszcie wolny od swojego pana. 

20-23 Po co dawać światło komuś, kto cierpi katusze? Po co dawać życie ludziom, którzy mają w sercu samą gorycz? Tacy tęsknią za śmiercią, a ona nie nadchodzi; szukają jej usilniej niż ukrytych skarbów. Skakaliby z radości i świętowali, gdyby tylko zdołali dotrzeć do grobu! Po co dawać życie człowiekowi, który błądzi po omacku – człowiekowi, którego Bóg otoczył murem ze wszystkich stron? 

24-26 Zamiast chleba karmię się jękiem, a moja rozpacz wylewa się ze mnie jak woda. Bo to, czego bałem się najbardziej, dopadło mnie; moje najgorsze koszmary stały się rzeczywistością. Nie mam spokoju, nie mam wytchnienia, nie mam odpoczynku - rozpętało się piekło”. 

Hiob opisuje cierpienie, które stało się tak przytłaczające, że jęk zastąpił mu chleb, a odpoczynek wydaje się nieosiągalny. Biblia nie udaje, że wiara chroni człowieka przed rozpaczą. Nie wymaga też, by cierpiący ukrywał swój ból za pobożnymi słowami.

Widzimy tutaj, że człowiek nie zawsze rozumie Bożą opatrzność. Hiob nie znał przyczyn swoich doświadczeń, a jego cierpienie nie było prostą karą za konkretny grzech. Jego historia podważa przekonanie, że jeśli człowiek ufa Bogu, wszystko powinno układać się po jego myśli.

Sam lęk Hioba (Hi 3:25) nie musi oznaczać grzechu. Biblia nie mówi wprost, że jego obawy były winą ani że spowodowały nieszczęście (wręcz kilka razy podkreśla jego sprawiedliwość). Choć Pismo wzywa do zaufania Bogu, odczuwanie lęku nie jest tym samym co grzech - Jezus również doświadczał głębokiej trwogi, a jednak jego strach nie był grzeszny (Mt 26:37-39). 

Chrystus wszedł w ludzkie cierpienie, doświadczył trwogi i opuścił świat wśród ciemności sądu. Na krzyżu poniósł jednak nie tylko ból, lecz także karę za grzechy swojego ludu. Dlatego cierpienie wierzącego nie oznacza, że Bóg go odrzucił. W Chrystusie nawet najciemniejsza noc nie jest ostatnim rozdziałem historii. Hiob uczy nas, że można cierpieć i zmagać się z lękiem, nie będąc przez to odrzuconym przez Boga.

Czy potrafię przyjść do Boga z bólem, którego nie rozumiem, nie udając spokoju, którego jeszcze nie mam?

---

Porównanie: The Message (MSG) vs Biblia Warszawska (BW)

Oto kluczowe różnice w konkretnych wersetach:

Werset	Biblia Warszawska (BW)	The Message (MSG)	Analiza i efekt literacki
3,3	Niech zginie dzień, w którym się urodziłem, i noc, w którą powiedziano: Poczęty został mężczyzna.	Wymażcie dzień, w którym się urodziłem! Blank out the night I was conceived!	BW używa biernej i archaicznej formy („niech zginie”, „powiedziano”). MSG stosuje bardzo dynamiczne, techniczne czasowniki (obliterate – zrównać z ziemią/wymazać, blank out – wygasić/zamazać), co brzmi jak żądanie skasowania danych z komputera lub pamięci wszechświata.
3,6	Niechaj tej nocy mrok ciemny zewsząd się rzuci; niechaj się nie cieszy między dniami roku...	And the night of my conception—the devil take it! Rip the date off the calendar...	BW trzyma się personifikacji mroku. MSG idzie w skrajne emocje: używa potocznego przekleństwa „niech to diabli wezmą!” (the devil take it!) oraz fizycznej, obrazowej akcji: „zerwijcie tę kartkę z kalendarza”.
3,8	Niechaj ją przeklną ci, co złorzeczą dniowi, którzy są zdolni obudzić Lewiatana.	May those who are good at cursing curse that day. Unleash the sea beast, Leviathan, on it.	W BW mowa o czarownikach wywołujących potwora. MSG odczarowuje archaizm i pisze o „ludziach dobrych w rzucaniu klątw”, nazywając Lewiatana wprost „morskim potworem” (sea beast), by współczesny czytelnik od razu poczuł grozę tego obrazu.
3,14	Z królami i radcami ziemi, którzy sobie budowali grobowce...	...razem z królami i ziemskimi władcami, którzy budowali dla siebie potężne pałace, a teraz leżą w ruinach.	Hebrajskie słowo oznacza tu ruiny/grobowce. BW tłumaczy to poetycko jako budowanie grobowców. MSG dopowiada kontekst: wielcy ludzie budowali pałace, z których dziś zostały tylko gruzy (built places for themselves that are now in ruins).
3,24	Bo zamiast chleba mego przychodzi mi wzdychanie, a moje jęki leją się jak woda.	Instead of bread I get groans for my supper, my despair pours out like water.	BW podaje dosłowne tłumaczenie. MSG genialnie kontrastuje posiłek z cierpieniem – zamiast kolacji/chleba Hiob dostaje i połyka własne jęki.
3,25	Bo spotkało mnie to, czego się najbardziej bałem, i przyszło na mnie to, przed czym drżałem.	For the worst fears of my life have come true and what I most dreaded has happened.	Klasyczny werset o lęku. Podczas gdy BW brzmi gładko i literacko, MSG uderza językiem współczesnej psychologii traumy: „moje najgorsze życiowe lęki się ziściły”, „moje koszmary stały się rzeczywistością”.
3,26	Nie mam spokoju ani wytchnienia, ani odpoczynku, lecz ciągłe udręczenie.	I’ve no peace, no rest, no quiet! Hell has broken loose.	Końcówka rozdziału w BW to wyliczenie braku spokoju. MSG kończy potężnym tąpnięciem emocjonalnym: Hell has broken loose– co w dosłownym przekładzie literackim oznacza „rozpętało się czyste piekło”.

---