Wieczorny chłód Efezu przynosił ulgę po upalnym dniu. W małym, dusznym warsztacie rymarskim zapalono oliwną lampę. Zapach garbowanej skóry mieszał się z aromatem suszonych ziół. Przy niskim stole siedział Paweł – jego dłonie, szorstkie i pokryte odciskami od częstej pracy przy zszywaniu namiotów, spoczywały na arkuszu pergaminu.
Naprzeciw niego siedział Tymon, wykształcony Grek z Aleksandrii, który od kilku miesięcy należał do efezjskiej wspólnoty. Tymon był człowiekiem o łagodnym spojrzeniu, ale i bystrym umyśle, ukształtowanym przez filozofię Platona i pisma żydowskich mędrców z diaspory.
– Pawle – odezwał się cicho Tymon, gładząc swoją brodę. – Całymi dniami rozważam słowa z twojego listu do braci w Rzymie. Napisałeś, że jak przez upadek jednego człowieka przyszło potępienie na wszystkich, tak przez jeden czyn sprawiedliwy Chrystusa przychodzi na wszystkich ludzi usprawiedliwienie dające życie. Moje serce wyrywa się ku tej prawdzie. Jeśli Chrystus triumfuje, Jego miłość musi w końcu stopić każdy opór. Czyż nie oznacza to, że na końcu wieków, gdy Bóg podda wszystko pod stopy Syna, nawet najwięksi grzesznicy i sami zbuntowani aniołowie zostaną uzdrowieni? Czyż piekło nie musi w końcu opustoszeć, by Bóg był „wszystkim we wszystkich”?
Paweł spojrzał na młodego ucznia. W jego głębokich, zmęczonych oczach nie było gniewu, lecz powaga, która natychmiast uciszyła podniecenie Tymona.
– Dobrze czynisz, Tymonie, medytując nad wielkością Bożego planu – zaczął Paweł, a jego głos, choć cichy, miał w sobie wagę autorytetu. – Chrystus rzeczywiście skruszył moc śmierci i grzechu. Jego łaska obfituje nad miarę! Kiedy piszę o „wszystkich”, głoszę uniwersalność Jego daru. Nikt nie jest wykluczony z powodu swojego pochodzenia – ani Żyd, ani Grek. Bóg pragnie, by wszyscy ludzie zostali zbawieni i doszli do poznania prawdy.
– A więc i ci, którzy dziś błądzą, zostaną pociągnięci przez Jego miłość! – podchwycił z nadzieją Tymon. – Skoro Bóg jest wszechmocny, jakże wola stworzenia mogłaby na wieczność opierać się Stwórcy? To byłaby porażka krzyża!
Paweł westchnął, opierając łokcie o stół. Zaplecionymi palcami dotknął czoła, jakby zbierał myśli z głębi swoich mistycznych doświadczeń i trudów apostolskiej drogi.
– Mylisz się, przyjacielu, nie doceniając powagi ludzkiej woli i dramatu grzechu – powiedział wolno Paweł. – Boża miłość nie jest ślepą siłą, która taranuje serce człowieka wbrew niemu samemu. Ewangelia, którą głoszę, to wezwanie do posłuszeństwa wiary. A posłuszeństwo wymaga wolności. Widziałem ludzi, Tymonie. Widziałem ich w Synagogach i na areopagach. Niektórzy, słysząc o zmartwychwstaniu, zatykali uszy. Ich opór nie był chwilową niewiedzą – to była świadoma nienawiść do światła.
– Ależ Pawle – oponował łagodnie Tymon. – Każdy opór musi w końcu pęknąć w obliczu nieskończonego Dobra. Po śmierci, gdy ujrzą Go twarzą w twarz, ich oczy się otworzą. Kara nie może trwać wiecznie, bo Bóg nie mści się jak ziemiccy tyrani. Kara ma wychowywać!
– Bóg nie jest tyranem – przerwał Paweł, a w jego głosie zabrzmiała nuta lekkiego oburzenia. – Bóg jest Świętością. Piekło, o którym myślisz, to nie są lochy, w których Bóg torturuje swoje dzieci. To olethros aiōnion – wieczna ruina, ostateczne zatracenie, które człowiek sam sobie gotuje. Jeśli ktoś przez całe życie sieje w ciele (ulega grzesznej naturze, skupia się na ziemskich, egoistycznych pragnieniach i ignoruje wolę Bożą), a tym samym zamyka się na Ducha, odrzuca krew Przymierza i depcze Syna Bożego... co pozostaje? Dla kogoś takiego obecność Boga nie byłaby niebem, lecz wiecznym torturowaniem jego własnej nienawiści.
Paweł przysunął do siebie pergamin i wskazał na zapisane wcześniej greckie słowa.
– Napisałem do Tesaloniczan, że ci, którzy nie są posłuszni Ewangelii, poniosą karę wiecznej zguby od oblicza Pańskiego. Rozumiesz to? To wygnanie z relacji. Człowiek, który staje się absolutnie samolubny, zostaje zamknięty w ciasnocie własnego egoizmu – to jest thlipsis, ucisk i utrapienie. Bóg szanuje wybór człowieka aż do przerażających konsekwencji ostatecznego rozstania.
Tymon zamilkł na dłuższą chwilę. Płomień lampy zamigotał, rzucając długie cienie na ściany warsztatu.
– To straszne, Pawle – szepnął w końcu niepocieszony Aleksandryjczyk. – Jakże możemy w pełni radować się w Panu, wiedząc, że choćby jedna dusza, stworzona przez Niego, miałaby pozostać w wiecznej ciemności i ruinie? Jakże kosmos może być w pełni zjednoczony w Chrystusie?
Paweł wyciągnął swoją spracowaną dłoń i położył ją na ramieniu młodego człowieka. Jego uścisk był ciepły i krzepiący.
– Żyjemy w napięciu, Tymonie. Widzimy teraz jakby w zwierciadle, niejasno. Moje serce również pęka – pisałem przecież, że wolałbym sam być odłączony od Chrystusa dla zbawienia moich braci według ciała, którzy Go odrzucili. Nie znamy wszystkich tajemnic Bożego sądu ani tego, jak głęboko sięga Jego miłosierdzie w ostatnim tchnieniu człowieka. Ale nie wolno nam głosić wygodnej iluzji bezpieczeństwa, że nieważne jak żyjesz, i tak wszystko skończy się dobrze.
Apostoł wstał, podszedł do okna i spojrzał na rozgwieżdżone niebo nad Efezem.
– Naszym zadaniem nie jest spekulowanie, czy piekło opustoszeje. Naszym zadaniem jest biec w zawodach tak, by zdobyć nagrodę. Głosimy Chrystusa, który ratuje nas od nadchodzącego gniewu. Głoś Bożą miłość z całych sił, Tymonie. Głoś ją tak radykalnie, jakby od tego zależało zbawienie każdego człowieka, którego spotkasz. Ale pamiętaj też o bojaźni Pańskiej. Bo miłość, która nie traktuje poważnie ludzkiego „nie”, przestaje być miłością, a staje się przymusem.
- Pomódlmy się, Pawle - powiedział cicho.
Paweł skinął głową i ukląkł na kamiennej posadzce. Gdy wzniósł ręce ku Niebu, jego serce napełniło się drżeniem. Zaczął modlić się przede wszystkim o właściwe słowa - takie, które nie będą ranić, lecz leczyć, i które potrafią dotrzeć do najbardziej zatwardziałych serc. Prosił także o cierpliwość dla samego siebie wobec ludzkich wątpliwości oraz o odwagę bycia wiernym świadkiem Prawdy, nawet wtedy, gdy świat wybiera milczenie lub sprzeciw.
______________
Jakiś czas potem... ciąg dalszy debaty między Pawłem a Tymonem…
Starcie na teksty biblijne
Tymon nie poddawał się tak łatwo. Jako uczeń wyszkolony w Aleksandrii, potrafił precyzyjnie operować słowem. Kilka dni później wrócił na to samo miejsce i spojrzał Pawłowi prosto w oczy.
- Pawle, sam uczyłeś nas pisać i myśleć według natchnienia - powiedział Tymon, opierając dłonie na stole. - Wspomniałeś o wolności, ale czy wolność stworzenia może przewyższyć suwerenność Stwórcy? Przecież w liście, który wysłałeś do Kolosów, napisałeś wyraźnie, że przez Chrystusa Bóg zechciał „pojednać wszystko ze sobą: i to, co na ziemi, i to, co w niebiosach” (Kol 1:20). Jeśli wszystko (ta panta) ma być pojednane, to czy wieczne piekło nie byłoby wieczną skazą na tym pojednaniu? Wyłomem w Bożym kosmosie, który nigdy się nie zagoi?
Paweł podszedł bliżej, słuchając z uwagą. Tymon, zachęcony tym milczeniem, kontynuował z pasją:
- Co więcej, w instrukcjach dla Tymoteusza napisałeś, że Bóg „pragnie, by wszyscy ludzie zostali zbawieni i doszli do poznania prawdy” (1 Tm 2:4), oraz że Chrystus jest „Zbawicielem wszystkich ludzi, zwłaszcza wierzących” (1 Tm 4:10). Słowo zwłaszcza (malista) sugeruje, że wierzący dostępują zbawienia najpierw i w pełni, ale ostatecznie ramię Pańskie dosięgnie każdego! Jak wola człowieka, która jest skończona i skażona grzechem, miałaby stawiać wieczny opór Nieskończonej Miłości? To oznaczałoby, że ludzki upór jest.. potężniejszy niż Boża łaska!
Paweł uśmiechnął się lekko, doceniając bystrość ucznia, ale jego głos pozostał niewzruszony.
- Używasz moich słów, Tymonie, ale wyrywasz je z architektury całego Bożego planu - odpowiedział Apostoł. - Kiedy piszę do Kolosan o pojednaniu wszystkiego, mówię o przywróceniu obiektywnego porządku we wszechświecie. Chrystus na krzyżu złamał legalne prawo szatana i grzechu do rządzenia światem. Wszystko zostało Poddane Jego (Jezusa) władzy. Ale poddanie to nie zawsze oznacza radosne nawrócenie. Dla jednych jest to poddanie synowskiej miłości, dla innych - triumf sprawiedliwości nad zbuntowanym wrogiem. Pamiętasz, co napisałem w tym samym liście do Kolosan zaledwie kilka zdań dalej? Że owego pojednania dostępują ci, którzy „trwają w wierze, ugruntowani i stałości, i niedający się odwieść od nadziei Ewangelii” (Kol 1:23). Boża obietnica ma zawsze charakter przymierza – zakłada odpowiedź.
Paweł wskazał na surowy, skórzany pas leżący na stole.
- Mówisz, że skończona wola człowieka nie może opierać się Bogu na wieczność. A ja ci mówię, że właśnie na tym polega przerażająca "wielkość" człowieka: zostaliśmy stworzeni na obraz Boga, co oznacza, że nasza wolność ma wagę ostateczną. Bóg nie unieważnia swoich darów. Jeśli człowiek mówi Bogu: „Nie chcę Twojego królestwa i Twojego panowania”, Bóg w swojej bolesnej miłości odpowiada na końcu: „Niech się stanie.. twoja wola”. Przymusowe zbawienie nie byłoby zbawieniem, ale gwałtem na naturze ludzkiej.
Podsumowanie: Co Paweł ma na myśli, mówiąc o „bojaźni Pańskiej”?
Gdy Paweł przypomina Tymonowi o bojaźni Pańskiej (greckie phobos Kyriou), nie ma na myśli paraliżującego strachu przed okrutnym sędzią, ani lęku neurotycznego. W teologii Pawłowej pojęcie to ma trzy głębokie wymiary:
1. Realizm Sądu Chrystusowego (Bema)
Paweł przypomina, że każdy chrześcijanin – włączając w to jego samego – stanie przed trybunałem.
„Wszyscy bowiem musimy stanąć przed trybunałem Chrystusa, aby każdy otrzymał zapłatę za uczynki dokonane w ciele, złe lub dobre. Znając więc bojaźń Pańską, przekonujemy ludzi” (2 Kor 5:10–11).
Dla Pawła bojaźń to absolutna powaga egzystencjalna. Życie nie jest grą, w której na końcu resetuje się wszystkie błędy. Każda decyzja, każde słowo i każdy czyn mają wieczne konsekwencje. Bojaźń Pańska to świadomość, że Bóg traktuje nas w pełni poważnie i pociągnie nas do odpowiedzialności.
2. Świętość Boga i radykalizm grzechu
W świecie grecko-rzymskim, w którym żył Tymon, bogowie byli kapryśni i antropomorficzni - można było nimi manipulować. Paweł przypomina o Bogu Izraela: Świętym, Sprawiedliwym, który jest „ogniem trawiącym” (Hbr 12:29).
Bojaźń to drżenie stworzenia przed Majestatem Stwórcy. (por. Ps.119:120)
To zrozumienie, że grzech nie jest drobnym potknięciem, ale kosmiczną rewolucją przeciwko Porządkowi Miłości.
Uniwersalizm Tymona niósł w sobie ryzyko spłycenia dramatu grzechu („skoro i tak wszyscy będą zbawieni, grzech nie jest tak groźny”). Paweł uderza w tę iluzję.
3. Motywacja do gorliwości ewangelizacyjnej
Paradoksalnie, u Pawła bojaźń Pańska nie zamyka ust, ale je otwiera: „Znając więc bojaźń Pańską, przekonujemy ludzi”.
Jeśli uniwersalizm byłby prawdą, misja Pawła (biczowanie, kamienowanie, więzienia, nieprzespane noce) straciłaby swoją dramatyczną pilność.
Paweł biega w zawodach i głosi Ewangelię z determinacją, ponieważ wie, że stawka jest absolutna – wieczne życie lub wieczna zguba ludzi, do których został posłany.
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz