R.C.Sproul | Bestia z Ziemi Obj.13:11-18

Objawienia 13 (PSZ)

(1)  I stanął na brzegu morza. 

Wtedy ujrzałem dziwną bestię, wyłaniającą się z morza. 

Miała siedem głów, dziesięć rogów, a na nich dziesięć koron. 

Na głowach miała wypisane swe bluźniercze imię. 

(2)  Bestia przypominała lamparta, z łapami jak u niedźwiedzia i lwią paszczą. 

A smok przekazał jej swą moc, tron i wielką władzę. 

(3)  Jedna z głów bestii została śmiertelnie raniona, ale nagle rana została uleczona. 

I cały świat wpadł w podziw dla bestii. 

(4)  Ludzie oddali pokłon smokowi, bo to on obdarzył bestię taką potęgą. 

Jej również się pokłonili i wołali: 

"Kto może równać się z bestią? 

Kto może stanąć z nią do walki?" 

(5)  Następnie bestia otrzymała usta, by wypowiadać bluźnierstwa przeciw Bogu. 

Dostała bowiem władzę robić to przez czterdzieści dwa miesiące. 

(6)  Otworzyła więc paszczę i zaczęła rzucać bluźnierstwa przeciw Bogu, 

szargać Jego imię i świątynię, 

i poniżać mieszkańców niebios. 

(7)  Pozwolono jej walczyć ze świętymi i pokonać ich. 

I dostała władzę nad wszystkimi plemionami, ludami, językami i narodami świata. 

(8)  A wszyscy ludzie, 

których imion nie zapisano przed powstaniem świata w księdze życia zabitego Baranka, 

będą oddawali cześć bestii. 

(9)  Kto słucha, niech usłyszy: 

(10)  Kto ma pójść do więzienia, zostanie uwięziony; 

kto ma zginąć, zginie. 

Będzie to dla świętych czas, by pokazać swą wytrwałość i ufność. 

(11)  Potem zobaczyłem inną bestię, która wyszła z ziemi. 

Miała dwa rogi, podobne do rogów Baranka, i przemawiała jak smok. 

(12) Sprawowała rządy w imieniu pierwszej bestii, 

która została uleczona ze śmiertelnej rany, 

i wzywała całą ziemię i jej mieszkańców do oddawania jej pokłonu. 

(13)  Dokonywała niezwykłych znaków 

- na oczach ludzi sprowadzała z nieba na ziemię ogień. 

(14)  W ten sposób oszukiwała wszystkich, czyniąc te cuda przed pierwszą bestią. 

I rozkazała ludziom na ziemi, by wykonali wielki posąg bestii, która ożyła po śmiertelnej ranie. 

(15)  Pozwolono też drugiej bestii ożywić ten posąg i sprawić, aby mówił. 

Wtedy posąg zarządził, że wszyscy, którzy mu się nie pokłonią, muszą umrzeć. 

(16)  Rozkazał, aby wszystkim ludziom - wielkim i małym, biednym i bogatym, niewolnikom i wolnym - naniesiono znak na prawą rękę lub na czoło. 

(17)  I nie można było niczego sprzedać ani kupić bez znaku, który oznaczał imię bestii lub jego cyfrowy symbol. 

(18)  W tym tkwi zagadka: 

kto jest mądry niech rozszyfruje tę liczbę bestii, 

bo jest to również liczba człowieka (oznacza pewnego człowieka). 

Jego liczba to 666.

Ulubioną taktyką szatana jest podrabianie tego, co pochodzi od Boga, po to aby odciągnąć ludzi od Niego. Paweł mówi przecież, że diabeł przebiera się za anioła światłości (2 Kor. 11:14). 

Wykorzystanie przez szatana bestii z morza w Obj. 13:1-10 i bestii z ziemi w wersetach 11-18 świadczy o zamiłowaniu diabła do podrabiania świętych rzeczy. Na przykład bestia z ziemi nakłada znak na tych, którzy czczą bestię z morza, wskazując, że należą do niej (wersety 16-17). Znak ten jest podróbką pieczęci, którą Bóg nakłada na swoich świętych, aby oznaczyć ich jako swoich (7:1–8). Co więcej, bestia z morza wydaje się być wskrzeszona (13:3, 14). To znowu podróbka Chrystusa, który naprawdę powstał z grobu.

Ponieważ bestia z morza jest fałszywym mesjaszem, wielu komentatorów utożsamia ją z Antychrystem, ostatecznym przywódcą wrogów Boga, który pojawi się tuż przed powrotem Chrystusa. W świetle tego tekstu i innych fragmentów, takich jak 2 Tesaloniczan 2:3-4, pojawienie się ostatecznego Antychrysta jest z pewnością możliwe. Nie możemy jednak zapominać, że duch antychrysta już jest obecny na świecie (2 Jana 7). I rzeczywiście, wielu antychrystów będzie próbowało zniszczyć lud Boży (1 List Jana 2:18). Każdy fałszywy nauczyciel i prześladowca Kościoła podąża za duchem antychrysta.

Dzisiejszy fragment opisuje bestię z ziemi, która używa fałszywych znaków i cudów, aby skłonić ludzi do oddawania czci bestii z morza (Obj. 13:11–18). Jej działania przypominają nam starożytnych magów w Egipcie, którzy potrafili naśladować niektóre znaki Mojżesza (Wj 7:11, 22; 8:7). W I wieku n.e. w Imperium Rzymskim było również wielu pogańskich „proroków”, którzy za pomocą sztuczek oszukiwali ludzi, aby wierzyli, że ich bogowie dokonują cudów. Jeśli dodamy do tego fakt, że kult cesarza był prowadzony przez lokalnych przywódców w całym imperium, otrzymamy obraz szerokiego wykorzystywania przez rząd fałszywej religii do swoich celów oraz gotowości fałszywych nauczycieli do współpracy z wrogami ludu Bożego. 

Niestety, przez całą historię ludzkie rządy wykorzystywały fałszywe religie (ideologie) do umacniania swojej władzy i uzyskiwania poparcia przeciwko chrześcijaństwu. Jeszcze smutniejsze jest to, że wielu wyznających chrześcijan współpracowało z rządami przeciwko prawdziwemu Kościołowi Chrystusowemu.

Bestia z ziemi zmusza ludzi, by przyjęli znak bestii na prawą rękę i czoło, aby mogli prowadzić interesy. W pierwszym wieku powodzenie gospodarcze często wymagało udziału w kulcie cesarza (Obj. 13:16–17). Czasami źli ludzie zmuszają wierzących do wyboru między Chrystusem a zarabianiem na życie.

Coram Deo

Ireneusz z Lyonu, ważny ojciec wczesnego kościoła, komentuje: „W tej bestii, kiedy nadejdzie, zawarte jest podsumowanie wszelkiego rodzaju nieprawości i wszelkiego oszustwa”. Ci, którzy powstają, aby przeciwstawić się ludowi Bożemu, będą w tym celu stosować wszelkiego rodzaju grzechy i oszustwa. Świadomość tego pomaga nam być mądrymi i wypatrywać tych, którzy próbują sprowadzić kościół na manowce.

Do dalszego studiowania

Wyjścia 8:16–19

(16)  I PAN powiedział do Mojżesza: Powiedz Aaronowi: Wyciągnij swoją laskę i uderz pył ziemi, aby zamienił się we wszy na całej ziemi Egiptu. (17)  I tak uczynili. Aaron wyciągnął rękę ze swoją laską i uderzył pył ziemi, który zamienił się we wszy na ludziach i na bydle. Wszelki pył ziemi zamienił się we wszy na całej ziemi Egiptu. (18)  Czarownicy czynili to samo swoimi czarami, aby sprowadzić wszy, ale nie mogli. I wszy były na ludziach i na bydle. (19)  Wtedy czarownicy powiedzieli do faraona: To jest palec Boży. Ale serce faraona pozostało zatwardziałe i nie posłuchał ich, jak PAN zapowiedział.

Powt. Prawa 11:1–17

(1)  Miłuj więc PANA, swego Boga, i przestrzegaj jego nakazu, jego ustaw, jego praw i jego przykazań przez wszystkie dni. (2)  A poznajcie dziś (bo nie mówię do waszych synów, którzy nie znali i nie widzieli karania PANA, waszego Boga) jego wielkość, jego potężną rękę i jego wyciągnięte ramię; (3)  Jego cuda i jego dzieła, których dokonał w Egipcie na faraonie, królu Egiptu, i na całej jego ziemi; (4)  I co uczynił wojskom Egiptu, ich koniom i ich rydwanom: sprawił, że wody Morza Czerwonego zalały je, gdy was gonili, i wytracił ich PAN aż do dziś; (5)  Także i to, co uczynił dla was na pustyni, aż do waszego przybycia na to miejsce; (6)  I to, co uczynił Datanowi i Abiramowi, synom Eliaba, syna Rubena, gdy ziemia otworzyła swe usta i pochłonęła ich spośród całego Izraela razem z ich rodzinami, namiotami i całym ich dobytkiem. (7)  A wasze oczy widziały wszystkie te wielkie dzieła PANA, których dokonał. (8)  Przestrzegajcie więc każdego przykazania, które wam dziś nakazuję, abyście się umocnili, weszli i posiedli ziemię, do której wchodzicie, aby ją wziąć w posiadanie; (9)  I żebyście przedłużyli swoje dni na ziemi, którą PAN poprzysiągł dać waszym ojcom i ich potomstwu, ziemię opływającą mlekiem i miodem. (10)  Ziemia bowiem, do której wchodzisz, aby ją posiąść, nie jest jak ziemia Egiptu, z której wyszliście, którą zasiewałeś swoim ziarnem i nawadniałeś przy pomocy swoich nóg, jak ogród jarzyn. (11)  Lecz ziemia, do której wchodzicie, aby ją posiąść, jest ziemią gór i dolin, która pije wodę deszczu z nieba; (12)  Jest to ziemia, o którą PAN, twój Bóg, się troszczy, i na której oczy PANA, twego Boga, stale spoczywają, od początku roku do jego końca. (13)  A jeśli będziecie pilnie słuchać moich przykazań, które wam dziś nakazuję - żebyście miłowali PANA, swojego Boga, i służyli mu z całego swego serca i całą swoją duszą; (14)  Wtedy dam waszej ziemi w odpowiednim czasie deszcz wczesny i późny i będziesz zbierał swoje zboża, swoje wino i swoją oliwę. (15)  Dam też trawę na twoich polach dla twojego bydła, a będziesz jadł do syta. (16)  Strzeżcie się, aby wasze serce nie dało się zwieść, abyście nie odstąpili i nie służyli innym bogom, i nie oddawali im pokłonu; (17)  Bo wówczas zapali się gniew PANA przeciwko wam i zamknie on niebo, aby nie było deszczu i aby ziemia nie wydała swego plonu, i szybko wyginiecie z tej dobrej ziemi, którą PAN wam daje.

2 Tymot. 3:1–9

(1)  Paweł, apostoł Jezusa Chrystusa z woli Boga, zgodnie z obietnicą życia, które jest w Chrystusie Jezusie; (2)  Do Tymoteusza, umiłowanego syna. Łaska, miłosierdzie i pokój od Boga Ojca i Chrystusa Jezusa, naszego Pana. (3)  Dziękuję Bogu, któremu jak moi przodkowie służę z czystym sumieniem, że nieustannie ciebie wspominam w swoich modlitwach, w nocy i we dnie; (4)  Wspominając twoje łzy, pragnę cię zobaczyć, aby napełnić się radością; (5)  Pamiętając nieobłudną wiarę, która jest w tobie, a która najpierw mieszkała w twojej babce Lois i w twojej matce Eunice, jestem też pewien, że i w tobie mieszka. (6)  Z tego powodu przypominam ci, abyś rozniecił dar Boży, który jest w tobie przez nałożenie moich rąk. (7)  Nie dał nam bowiem Bóg ducha bojaźni, lecz mocy i miłości, i zdrowego umysłu. (8)  Nie wstydź się więc świadectwa naszego Pana ani mnie, jego więźnia, lecz weź udział w cierpieniach dla ewangelii według mocy Boga; (9)  Który nas zbawił i powołał świętym powołaniem nie na podstawie naszych uczynków, ale na podstawie swojego postanowienia i łaski, która została nam dana w Chrystusie Jezusie przed wiecznymi czasy.

Objawiania 16:12–16

 (12)  A szósty anioł wylał swoją czaszę na wielką rzekę Eufrat. I wyschła jej woda, aby została przygotowana droga dla królów ze Wschodu. (13)  I zobaczyłem trzy duchy nieczyste jakby żaby, które wychodziły z paszczy smoka i z paszczy bestii, i z ust fałszywego proroka. (14)  A są to duchy demonów, które czynią cuda i wychodzą do królów ziemi i na cały świat, aby ich zgromadzić na wojnę w wielki dzień Boga Wszechmogącego. (15)  Oto przychodzę jak złodziej. Błogosławiony, kto czuwa i strzeże swoich szat, aby nie chodził nago i aby nie widziano jego hańby. (16)  I zgromadził ich na miejsce zwane po hebrajsku Armageddon.

 Komentarz G. K. Beale'a do Objawienia 13:10

Ogólny kontekst w. 10 w rozdziale 13

- **Struktura rozdziału**: Beale dzieli Obj. 13 na dwie główne części: w. 1-10 (bestia z morza jako polityczna i militarna potęga Szatana) i w. 11-18 (bestia z ziemi jako fałszywy prorok promujący idolatrię). 

W. 10 kończy pierwszą sekcję, przechodząc od opisu władzy bestii (w. 7: "dano jej wszcząć walkę ze świętymi i zwyciężyć ich") do wezwania dla wierzących. To echo w. 9 ("Jeśli kto ma uszy, niechaj słucha"), co Beale łączy z podobnymi wezwaniami w listach do siedmiu kościołów (Obj. 2-3), podkreślając potrzebę duchowego rozeznania.

- **Transhistoryczny wymiar**: Jak w całym rozdziale, Beale widzi tu nie tylko I-wieczny Rzym (np. cesarz Domicjan wymagający czci jako bóg), ale szerszy wzór antychrystusowych sił (por. Dn 7:21, gdzie "róg" walczy ze świętymi). 

Bestia reprezentuje światowe imperia inspirowane przez Szatana (Obj. 12:3, 9), a w. 10 pokazuje, że ich zwycięstwo jest tymczasowe i dozwolone przez Boga (słowo "dano" – edothē – powtarza się w w. 5, 7, podkreślając Bożą suwerenność).

Szczegółowa egzegeza w. 10 według Beale'a

Beale analizuje werset jako poetycką strukturę paralelną, składającą się z dwóch części (o niewoli i mieczu), zakończoną wezwaniem do wytrwałości. Kluczowe elementy:

- **Część pierwsza: "Jeśli kto do niewoli jest przeznaczony, do niewoli pójdzie"**  

  Beale wskazuje, że to bezpośrednia aluzja do Jeremiasza 15:2 (LXX: "Ci, którzy na śmierć, na śmierć; ci, którzy na miecz, na miecz; ci, którzy na głód, na głód; ci, którzy na niewolę, na niewolę"). W kontekście Jeremiasza to Boże przeznaczenie dla niewiernego Izraela, karanego przez Babilon. 

W Objawieniu Beale odwraca to: święci (wierzący) mogą być przeznaczeni do niewoli przez bestię, ale to część Bożego planu suwerennego (por. Jer 43:11, gdzie podobny język o mieczu i niewoli). 

Teologicznie, to nie fatalizm, ale zaufanie Bożej sprawiedliwości – prześladowania są dozwolone, ale nie ostateczne. 

Beale podkreśla, że "niewola" symbolizuje ekonomiczne, społeczne i fizyczne uciski (por. Obj. 2:9-10, gdzie kościół w Smyrnie cierpi ubóstwo i więzienie). To ostrzeżenie, by nie opierać się siłą, ale wytrwać w wierze.

- **Część druga: "Jeśli kto mieczem zabija, musi sam zginąć od miecza"**  

  Tutaj Beale widzi aluzję do Jer 15:2 oraz Mateusza 26:52 (Jezus do Piotra: "Kto mieczem wojuje, od miecza ginie"). Bestia "zabija mieczem" świętych (por. Obj. 13:15, 6:9), ale sama zginie od "miecza" Chrystusa (Obj. 19:15, 21, gdzie Chrystus ma miecz z ust – Słowo Boże). Beale interpretuje to jako zasadę lex talionis (prawo odwetu) z OT (np. Rdz 9:6; Wj 21:23-25), gdzie Bóg osądza zło według jego własnych standardów. Dla Beale'a to nie zachęta do przemocy ze strony chrześcijan, ale pasywna odporność – święci nie biorą miecza, by walczyć z bestią (por. Rz 12:19: "Nie mścijcie się sami"). Zamiast tego, ich "zwycięstwo" to męczeństwo, które prowadzi do życia wiecznego (Obj. 12:11: "zwyciężyli przez krew Baranka i słowo świadectwa").

- **Wezwanie końcowe: "Tu jest wytrwałość i wiara świętych"**  

Beale podkreśla, że to kulminacja: "wytrwałość" (hypomonē) i "wiara" (pistis) to kluczowe cnoty w księdze Objawienia (por. Obj. 14:12; 2:19; 3:10). 

W kontekście prześladowań, wierzący muszą zaufać Bożemu planowi, nawet gdy bestia wydaje się zwyciężać. 

Beale łączy to z amilenializmem: era kościoła to czas walki, gdzie święci "panują" duchowo (Obj. 20:4-6), mimo fizycznych porażek. 

Teologicznie, to zachęta do niekompromisowej lojalności wobec Chrystusa, kontrastująca z lojalnością wobec bestii (znak w 13:16-17).

Aluzje do Starego Testamentu i szersze powiązania

Beale, znany z nacisku na OT, widzi w w. 10 gęstą sieć aluzji:

- **Jeremiasz 15:2 i 43:11**: Główne źródło, pokazujące Boże przeznaczenie kar. Beale argumentuje, że Jan adaptuje to, by pokazać, że bestia jest narzędziem Bożego osądu nad światem, ale święci są chronieni duchowo.

- **Daniel 7:21**: Bestia walczy ze świętymi, ale Bóg interweniuje (Dn 7:22).

- **Izajasz 33:14-16 i Psalm 37**: Tematy wytrwałości sprawiedliwych pośród ucisku.

- **Cross-references w NT**: Mt 26:52 (odrzucenie przemocy); Rz 13:1-4 (władza od Boga, ale bestia to perwersja); 1 P 2:21-23 (Chrystus jako wzór cierpienia bez odwetu).

Beale unika literalnych interpretacji (np. nie łączy z konkretnymi współczesnymi wydarzeniami jak chipy czy technologie), skupiając się na symbolice: "miecz" to prześladowania, "niewola" to ucisk, ale Bóg odwraca to na korzyść świętych.

Teologiczne implikacje dla dziś

- **Wytrwałość w prześladowaniach**: Beale ostrzega, że w każdej epoce (np. dzisiejsze sekularyzm czy totalitaryzmy) chrześcijanie mogą doświadczać "niewoli" ekonomicznej czy społecznej za odmowę idolatrii. Odpowiedź to nie rewolucja, ale świadectwo wiary.

- **Boża suwerenność**: Nawet zło bestii jest pod kontrolą Boga – to pociecha dla cierpiących.

- **Kontrast z bestią**: Święci nie "zabijają mieczem", co odróżnia ich od świata; ich broń to modlitwa i Słowo (por. Ef 6:17).

- **Eschatologiczny nadzieja**: W. 10 zapowiada ostateczne zwycięstwo (Obj. 19-20), gdzie bestia ginie "od miecza" Chrystusa.

________________________________

Struktura i ogólna interpretacja (Obj. 13:11-18)

Beale dzieli ten perykop na podsekcje:

• Wersy 11-15: Opis drugiego zwierzęcia i jego władzy.

• Wersy 16-18: Znak bestii i liczba 666.

Kluczowe tezy Beale'a:

• Druga bestia jako fałszywy prorok: Zwierzę z ziemi (w. 11) symbolizuje fałszywych proroków lub nauczycieli, którzy infiltrują kościół i społeczeństwo, promując idolatrię. Beale łączy to z proroctwem Daniela 11:30-39, gdzie "późniejszy oszust" przeniknie do ludu Bożego, by odciągnąć go od Boga. Nie jest to tylko przyszły antychryst, ale szersze zjawisko fałszywego nauczania w historii kościoła (np. kompromis z kulturą pogańską w I w. n.e., ale też w każdej epoce).

• Imitacja Chrystusa i Boga: Bestia ma "rogi jak Baranek" (w. 11), ale mówi jak smok (Szatan). To parodia Chrystusa (Baranka z Obj. 5), który ma siedem rogów symbolizujących pełną moc. Druga bestia zmusza do oddawania czci pierwszej bestii, naśladując nakaz Boga z OT (np. Ex 20:3-5). Beale podkreśla, że Objawienie pokazuje, jak zło naśladuje dobro, ale zawsze upada.

• Transhistoryczny wymiar: Cały system bestii (w tym znak i liczba) dotyczy "całej niewierzącej ludzkości żyjącej przez całą erę między przyjściami Chrystusa", a nie tylko jednego krótkiego okresu. To podkreśla uniwersalną walkę duchową.

• Kontekst historyczny: W I w. odnosi się to do imperialnego kultu cesarza (np. w Azji Mniejszej, gdzie miasta z listów w Obj. 2-3 miały świątynie cesarza). Beale wskazuje, że pod koniec I w. wszystkie adresowane miasta miały takie świątynie, co wywierało presję na chrześcijan, by kompromitować wiarę poprzez udział w idolatrii.

Szczegółowe komentarze do wersów (na podstawie cytatów i podsumowań Beale'a)

• W. 11-12: "I ujrzałem inną bestię wychodzącą z ziemi..." Beale interpretuje "ziemię" jako symbol ludzkości lub fałszywego Izraela/kościoła (por. Obj. 12:16, gdzie ziemia pomaga niewiście). Bestia ma dwa rogi jak Baranek, co sugeruje pozorną niewinność i łagodność (imitacja Chrystusa), ale jej mowa jest szatańska. Ćwiczy autorytet pierwszej bestii i zmusza ziemię (ludzi) do oddawania jej czci. Kluczowa aluzja: do Daniela 7-8 (zwierzęta jako królestwa), ale też do fałszywych proroków z MT (np. Pwt 13:1-5). Beale podkreśla, że to ostrzeżenie przed fałszywymi nauczycielami w kościele, którzy zachęcają do kompromisu z idolatrią kulturową. Cytat Beale'a: "Fałszywi nauczyciele wewnątrz kościoła zachęcają do kompromisu z idolatrycznymi instytucjami kultury".

• W. 13-15: Cuda i ożywianie wizerunku Bestia dokonuje "wielkich znaków" (np. ogień z nieba), co parodiuje cuda Eliasza (1 Krl 18) i moc Ducha Świętego. Ożywianie "obrazu bestii" (w. 15) to idolatria, podobna do zakazanego kultu obrazów w OT (Wj 20:4-5; Pwt 27:15). Beale widzi tu aluzję do rzymskiego kultu posągów cesarza, ale też szerszą symbolikę: fałszywi prorocy dają "życie" (autorytet) systemom antychrystusowym. Ci, którzy nie oddadzą czci, będą zabici – to prześladowanie wiernych.

• W. 16-17: Znak bestii na ręce i czole Znak (charagma) to symbol lojalności, naśladujący nakaz Boga z OT: "Służcie jako znak na ręce i przypomnienie na czole" (Wj 13:9; Pwt 6:8; 11:18), gdzie Toraha symbolizuje oddanie Bogu. Beale wyjaśnia: "W ST Bóg powiedział Izraelowi, że Toraha ma służyć jako znak na ręce i przypomnienie na czole, aby ciągle przypominać o ich zobowiązaniu i lojalności wobec Boga". Znak bestii to parodia – oznacza ekonomiczną i społeczną kontrolę (kupno/sprzedaż bez znaku niemożliwe), co w I w. odnosiło się do bojkotu chrześcijan odmawiających kultu cesarza. Beale podkreśla, że w tamtych czasach "nie było sfery interakcji społecznej, w której chrześcijanie mogliby uniknąć presji idolatrii". Teologicznie: znak reprezentuje wewnętrzną (czło) i zewnętrzną (ręka) lojalność wobec szatana, kontrastując z pieczęcią Boga na wierzących (Obj. 7:3; 14:1).

• W. 18: Liczba bestii – 666 Beale interpretuje 666 jako symbol niedoskonałości i niekompletności. Człowiek stworzony w szóstym dniu, ale bez siódmego dnia odpoczynku Bożego (Rdz 1-2), jest niedoskonały. Potrójne 666 podkreśla upadek bestii i jej zwolenników od Bożych celów stworzenia: "Potrójne sześć podkreśla, że bestia i jej zwolennicy nie dorastają do kreatywnych celów Boga dla ludzkości". Aluzje do Dn 3 (liczba 6 w wizji posągu) i gematrii (liczba imienia Nerona w hebrajskim = 666), ale Beale unika nadmiernego literalizmu – to symbol antyboskiej rebelii, nie kod do współczesnych postaci.

Główne punkty teologiczne

• Idolatria jako centralny temat: Rozdział 13 pokazuje, jak szatan imituje Trójcę (smok, dwie bestie) i Królestwo Boże, ale zawsze w sposób zdeformowany. Beale podkreśla suwerenność Boga nad złem – bestie działają tylko z Jego pozwoleniem (por. Obj. 13:5, 7).

• Wezwanie do wytrwałości: Wierzący muszą unikać kompromisu, nawet kosztem prześladowań (ekonomicznych, społecznych). To echo listów do siedmiu kościołów (Obj. 2-3).

• Eschatologiczny horyzont: Wydarzenia z ch. 13 zaczęły się po wniebowstąpieniu Chrystusa (Obj. 12:5-6) i trwają do Jego zwycięstwa (Obj. 19). Beale łączy to z amilenializmem: tysiąclecie (Obj. 20) to obecna era kościoła.

• Znaczenie dla dziś: Beale ostrzega przed współczesnymi formami idolatrii (np. kulturowy relatywizm, fałszywe nauczanie), ale zawsze w kontekście OT.